Logo Strona główna   Pomoc    Przejdź w górę do witryny Biuletyn Politechniki Śląskiej
Z Życia Politechniki Śląskiej
Nr 12. Wrzesień-Październik 2008
 
 
 
Z Życia Politechniki Śląskiej
Icon Inauguracja roku akademickiego 2008/2009
Icon Przemówienie inauguracyjne Rektora PŚ
Icon Nowe władze uczelni
Icon Rektorzy i Prorektorzy w historii PŚ
Icon Wydarzenia
Icon Aktualności
Icon Konferencje naukowe
Icon Nowości Wydawnictwa Politechniki Śląskiej
Icon Pożegnania
Icon
WYDARZENIA

Wyjątkowe posiedzenie Senatu

29 września odbyło się pierwsze w nowej kadencji posiedzenie Senatu Politechniki Śląskiej. Miało ono wyjątkowy charakter nie tylko z tego powodu.
Spotkanie prowadził JM Rektor Politechniki Śląskiej prof. Andrzej Karbownik, który szczególnie powitał honorowego gościa spotkania – rektora poprzednich dwóch kadencji prof. Wojciecha Zielińskiego, składając mu serdeczne podziękowania za trud kierowania uczelnią i Senatem w poprzednich dwóch kadencjach. Rektor przypomniał następnie o istniejącym zwyczaju akademickim, który wrósł na dobre w tradycję naszej uczelni a polegającym na umieszczaniu w Sali Senatu portretów Rektorów Politechniki Śląskiej. Piętnaste w kolejności miejsce zajmuje w tym poczcie portret prof. Wojciecha Zielińskiego. JM Rektor prof. A. Karbownik zaprosił więc b. rektora prof. W. Zielińskiego do symbolicznego odsłonięcia jego portretu, aby oficjalnie mógł wejść w poczet Rektorów naszej uczelni. Po odsłonięciu swojego portretu prof. Wojciech Zieliński serdecznie podziękował za zaproszenie na spotkanie, dzięki czemu może wspólnie z nowymi władzami i Senatem Politechniki rozpocząć nowy rozdział w historii uczelni.


JM Rektor PŚ prof. A. Karbownik wręcza prof. W. Zielińskiemu kopię jego "rektorskiego" portretu

– W Sali Senatu kolejni rektorzy najpierw przewodniczą obradom, zarządzają uczelnią a potem ich portret pozostaje na pamiątkę tej historii. Jest to wskazówka dla Senatu, aby budował nową rzeczywistość naszej Uczelni, patrząc w jej historię – mówił prof. Zieliński. – Życzę przede wszystkim Rektorowi prof. Andrzejowi Karbownikowi, aby ta kadencja należała do najlepszych w historii naszej uczelni. Wysokiemu Senatowi zaś życzę, aby nie spoglądał na indywidualne, wydziałowe interesy, lecz patrzył głównie na interes całej uczelni i współpracował z rektorem ku najlepszemu jej rozwojowi – dodał na zakończenie b. rektor. JM Rektor prof. A. Karbownik złożył natomiast prof. Zielińskiemu w imieniu wszystkich zebranych życzenia zdrowia, wszelkiej pomyślności i zadowolenia z tych lat, które spędził jako rektor w składzie Senatu Politechniki Śląskiej, zapewniając jednocześnie, że nowe władze uczelni dołożą wszelkich starań, aby słowa prof. Zielińskiego mogły się spełnić. Po słowach tych Rektor prof. Andrzej Karbownik wręczył prof. Wojciechowi Zielińskiemu kopię wiszącego w Sali Senatu portretu.

Redakcja

Spotkanie z prof. Grażyną Prawelską-Skrzypek, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Co planuje MNiSW?

Założenia reformy systemu nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce były głównym tematem spotkania podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Grażyny Prawelskiej-Skrzypek ze środowiskiem akademickim Politechniki Śląskiej. Do spotkania z panią minister doszło 9 października 2008 r. w Centrum Edukacyjno-Kongresowym Politechniki Śląskiej.
Prof. Prawelska-Skrzypek gościła na naszej uczelni w zastępstwie pani Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej, a jej spotkanie z wykładowcami, doktorantami i studentami naszej uczelni podzielone było na dwie części – prezentacja zmian szkolnictwie wyższym oraz odpowiedzi na pytania. Pani wiceminister przedstawiła założenia pakietu pięciu ustaw, które w obecnej chwili podawane są pod dyskusję społeczną. Istotną zmianą ma być z pewnością zwiększony budżet na naukę – ponad 25 proc. środków więcej niż w roku ubiegłym. – Szczególnie istotna w tych propozycjach jest zasada konkurencyjnego dostępu do środków. Dotychczas jedna trzecia środków na naukę była dostępna w otwartych procedurach konkursowych, czyli takich, w których dofinansowanie mogły uzyskać najlepsze projekty.

W tej chwili przewidujemy, że niemal wszystkie środki będą dystrybuowane właśnie w ten sposób – w otwartych, powszechnych procedurach konkursowych, dzięki czemu każde środowisko ma szansę na zdobycie większych środków finansowych – mówiła podczas swojego wystąpienia prof. Prawelska-Skrzypek. Ministerstwo zamierza także mocniej powiązać finansowanie badań z zaangażowaniem sektora gospodarczego w projekty badawcze. Do tej pory obowiązywała zasada, że jeżeli podmiot gospodarczy w ubiegłym roku wydał co najmniej czterysta tysięcy na projekty badawcze, to mógł uczestniczyć w aplikowaniu o środki na kolejny rok. Obecnie planowane jest zniesienie tej bariery, ale udział środków publicznych powinien być proporcjonalny do zaangażowania środków sektora komercyjnego. W projekcie ustaw zapisano także zasadę, że jeżeli sektor prywatny zaangażuje się znacząco w przedsięwzięcia duże o charakterze strategicznym dla państwa, wówczas możliwe będzie zawarcie umowy na zasadzie partnerstwa publiczno-prywatnego, co ma bardziej zachęcić sektor komercyjny do podejmowania tego typu przedsięwzięć.


Prof. Grażyna Prawelska-Skrzypek

W propozycjach zmian do ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym duży nacisk położony został na powiązanie kształcenia z gospodarką. – Chcemy wrócić do kształcenia naprzemiennego, czyli w ściślejszej współpracy z firmami. Taki system istniał już kiedyś w Polsce, sprawdza się również w wielu krajach europejskich. Rozważamy też kwestię kształcenia zamawianego przez przedsiębiorstwa, realizowanego później we współpracy z uczelniami – mówiła pani wiceminister. Kolejną kwestią jest dążenie do umiędzynarodowienia polskiej nauki. Jak twierdzi prof. Prawelska-Skrzypek, mała skala umiędzynarodowienia jest jedną z głównych słabości polskiej nauki, która przejawia się na przykład poprzez to, pozostają niewykorzystane środki na wsparcie mobilności naukowców. Ministerstwo poprzez różne działania będzie się zatem starało niejako wymusić mobilność naukowców. Wymóg mobilności – i krajowej, i zagranicznej, a także kontakty z jednostkami naukowymi i gospodarczymi zapisane będą w kryteriach do przewodu habilitacyjnego. W projekcie ustaw znalazł się też zapis o zatrudnianiu w naszych uczelniach obcokrajowców, o wprowadzeniu obowiązku składania dokumentacji w języku polskim i angielskim a także obowiązkowych recenzjach zagranicznych dla projektów badawczych.

Kolejną podjętą przez wiceminister kwestią był związany z etyką problem obyczaju akademickiego. W związku z tym Ministerstwo zaproponowało rozwiązania, które dotyczą m.in. zakazu łączenia stanowisk w uczelniach ze stanowiskami w ciałach kolegialnych, które związane są z opiniowaniem wniosków w procedurach grantowych czy przyznawaniem nagród. W organach kolegialnych uczelni reprezentowane będą musiały być różne środowiska, także gospodarcze, społeczne, administracji regionalnej i samorządowej. Wprowadzona ma być także procedura wymiany połowy składu tych ciał kolegialnych w połowie kadencji, co, jak podkreśliła pani wiceminister, funkcjonuje na całym świecie i zapewnia płynne funkcjonowanie tych organów. – Obecnie następuje erozja obyczaju akademickiego, co objawia się nieetycznymi zachowaniami. Dobrze by było, gdybyśmy starali się odbudować mocne podstawy tego obyczaju, co mogłoby spowodować, że osoby, które zachowują się w sposób nielicujący z etosem akademickim, spotkałyby się z ostracyzmem środowiska. Jeśli chcemy postawić na jakość, musimy unikać sytuacji niezręcznych, jak na przykład tworzenia się układów koleżeńskich. Proponowane rozwiązania w sensie ideowym wydają się słuszne, a cel przyświeca im jeden – zmniejszyć pokusy – uzasadniała propozycje Ministerstwa prof. Prawelska-Skrzypek.

Ogromnym problemem, zgłaszanym ministerstwu przez wiele uczelni, jest również brak otwarcia na młodych. W programach prowadzonych przez NCN i NCBR przewidziano zatem znaczące pule środków – 15 proc. środków w NCN i 10 proc. środków w NCBR – które będą mogły być przeznaczone jedynie dla ludzi młodych – robiących doktoraty i do 5 lat po doktoratach. Także koszty osobowe będą mogły być ponoszone jako wydatki kwalifikowane w programach badawczych, co w praktyce oznacza, że wykonując projekty badawcze, będzie można również zarabiać, co spowodować ma sytuację, w której osoby uczestniczące w programach badawczych nie będą musiały szukać drugiego zatrudnienia, a realizując ważne, ambitne projekty badawcze będą mogły otrzymywać godziwe zarobki. Ministerstwo przewiduje także włączanie młodych naukowców do komisji, które będą podejmowały decyzje w sprawach związanych z rozwojem nauki oraz w procedurach wyłania- nia projektów, tak by mieli oni wyraźną reprezentację w tych gremiach. W tej chwili we wszystkich ciałach obecni są już przedstawiciele doktorantów, którzy sygnalizuje wiele problemów, zwłaszcza związanych ze studiami doktoranckimi. W reakcji na nie Ministerstwo zamierza zaproponować ramowy stan- dard kształcenia na studiach doktoranckich. Proponować będzie także uregulowanie spraw związanych ze statusem doktorantów, który obecnie nie jest precyzyjny.

Magdalena Głowala
Paweł Doś

Jak wspierać nowoczesne szkolnictwo i naukę?

Jak pozyskać pieniądze na szkolenia kadr uczelni? W jaki sposób zwiększyć innowacyjność kształcenia inżynierów? Jak zdobyć fundusze na promocję wyników badań naukowych? Na pytania te odpowiedzieć miała konferencja zorganizowana przez Departament Wdrożeń i Innowacji w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego 11 września br. w Centrum Edukacyjno-Kongresowym Politechniki Śląskiej.
W gliwickiej konferencji uczestniczyli specjaliści z Departamentu Wdrożeń i Innowacji MNiSW. Anna Marciniak mówiła na temat Priorytetu IV Szkolnictwo Wyższe i Nauka Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki na lata 2007-2013. Natomiast Beata Hawryluk przedstawiła problem kwalifikowania wydatków oraz zasad płatności i rozliczeń. W spotkaniu uczestniczyła również Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka, zastępca Dyrektora Departamentu, a funkcję gospodarza pełnił Prorektor ds. Współpracy Międzynarodowej Politechniki Śląskiej prof. Jerzy Rutkowski. Jak podaje TNS OBOP, prawie 60 proc. przedsiębiorców uważa, że w porównaniu z latami ubiegłymi znalezienie właściwego pracownika jest trudniejsze. Przedsiębiorcy skarżą się przy tym na brak wykwalifikowanych specjalistów i niedostateczne przygotowanie teoretyczne absolwentów wyższych uczelni.


Panie prelegentki - przedstawicielki Departamentu Wdrożeń i Innowacji w MNiSW

Z kolei jak wynika z raportu GUS („Szkoły Wyższe w roku szkolnym 2005/06”, Warszawa 2006) w Polsce jedynie kilkanaście proc. młodzieży wybiera studia techniczne i matematyczno-przyrodnicze. Dzięki uruchomieniu funduszy Unii Europejskiej sytuacja ta ma szansę wkrótce się zmienić. W ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, naukowcy i przedsiębiorcy otrzymają 11,4 mld euro, z których prawie miliard zostanie przeznaczony na realizację priorytetu IV Szkolnictwo Wyższe i Nauka. Pieniądze mają pomóc przede wszystkim w uruchomieniu nowych kierunków studiów oraz w dostosowaniu programu na uczelniach do potrzeb rynku pracy. Wśród celów Priorytetu IV jest także rozszerzenie oferty edukacyjnej uczelni i wdrożenie nowoczesnych programów kształcenia w oparciu o e-learning, a także podniesienie kompetencji kadr zaangażowanych w działalność badawczo-rozwojową oraz dydaktyczną. Pieniądze z funduszy europejskich mają być również przeznaczone na podniesienie kompetencji dydaktycznej kadry naukowej oraz kadry kierowniczej w zakresie zarządzania uczelnią, projektami badawczymi i marketingu wyników badań naukowych. Zdaniem resortu nauki i szkolnictwa wyższego jest to warunek niezbędny do tego, by ściślej powiązać sektor naukowy z biznesem, co ma bezpośrednie przełożenie na zmniejszanie luki technologicznej między Polską a większością krajów UE. Program operacyjny Kapitał Ludzki składa się z 10 Priorytetów, realizowanych zarówno na poziomie centralnym jak i regionalnym. Za realizację priorytetu IV Szkolnictwo Wyższe i Nauka odpowiedzialne jest Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Redakcja

Przyszłość lotnictwa w Polsce i nie tylko

Czy MPL Pyrzowice w Katowicach ma szansę stać się lotniczym centrum kraju? W jakim kierunku musi pójść rozwój lotniska, aby coraz lepiej służyło ono pasażerom i było coraz bezpieczniejsze? Między innymi nad tym kwestiami zastanawiali się wspólnie uczestnicy poświęconego przyszłości lotnictwa seminarium naukowego zorganizowanego już po raz drugi przez powołane niedawno na Politechnice Śląskiej Centrum Szkolenia Kadr Lotnictwa Cywilnego Europy Środkowo-Wschodniej.
Spotkanie odbyło się w Sali Senatu PŚ 13 października. A wzięli w nim udział m.in. Rektor Politechniki Śląskiej prof. Andrzej Karbownik, wiceminister infrastruktury Tadeusz Jarmuziewicz, prezes Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej Krzysztof Banaszek, prezes Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego Artur Tomasik, prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego Grzegorz Kruszyński, posłowie RP z naszego regionu, prezydenci miast i profesorowie Politechniki Śląskiej.
– Potrzeby są ogromne. Lotnictwo w Polsce rozwija się w sposób dynamiczny i nic nie wskazuje na to, żeby gwałtownie wyhamowało. Z analiz wynika, że w obecnej chwili globalny kryzys gospodarczy nie będzie miał znacznego wpływu na ruch lotniczy. Naszym największym problemem będzie natomiast brak wykwalifikowanych kadr lotniczych – przekonywał podczas spotkania dr Eugeniusz Wróbel z Politechniki Śląskiej, który prowadził seminarium. Odpowiedzieć na to zapotrzebowanie rynku ma właśnie Centrum Szkolenia Kadr Lotnictwa Cywilnego Politechniki Śląskiej, które już teraz szkoli studentów na kierunkach: Organizacja lotnictwa cywilnego w UE, Telekomunikacja w lotnictwie oraz Projektowanie lotnisk.

W swoim wystąpieniu pt. „Funkcjonale Bloki Przestrzeni FAB jako implementacja regulacji UE z obszaru SES i SES II” prezes Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, Krzysztof Banaszek poinformował o trwających pracach nad utworzeniem Baltic FAB. Służby odpowiedzialne za zarządzanie przestrzenią powietrzną Polski i Litwy pracują nad koncepcją współpracy, prowadzącej do usprawnienia i obniżki kosztów obsługi ruchu lotniczego na tym obszarze. Docelowo taki blok przestrzeni mógłby objąć także inne kraje bałtyckie. Krzysztof Banaszek zaznaczył, że obecnie procesy tworzenia FAB-u z Litwą są na wczesnym etapie rozwoju. – Wystąpiliśmy o 2 mln euro unijnego dofinansowania na dalsze analizy różnych możliwych scenariuszy tego rozwiązania. Dofinansowanie na takie projekty może wynieść 50 proc. ich wartości – poinformował prezes PAŻP. Ryszard Jurkowski mówił z kolei o szansach, jakie Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice ma na to, by stać się jednym z najważniejszych i najnowocześniejszych lotnisk w Polsce. Atutem lotniska jest, zdaniem Ryszarda Jurkowskiego, dobra lokalizacja, krzyżujące się trasy autostradowe, parkingi i dobry plan generalny dla całej strefy około lotniskowej. – Powinno się jednak blokować tereny wokół lotniska, żeby zamiast hoteli i centrów kongresowych, nie powstawały domki jednorodzinne czy stacje benzynowe – uważa Ryszard Jurkowski.


Seminarium prowadził dr inż. Eugeniusz Wróbel

Z kolei prof. Andrzej Karwowski z Wydziału Automatyki, Elektroniki i Informatyki Politechniki Śląskiej, mówiąc o kompatybilności elektromagnetycznej w lotnictwie, zauważył, że ewentualny brak elektryczności w lotnictwie zakończyłby się zupełną katastrofą. Przedstawił też przykłady harmonijnego współdziałania urządzeń elektrycznych, jak również urządzeń mało odpornych na działanie pola magnetycznego, wśród których znalazł się np. myśliwiec F-16. Prof. Karwowski pokazał również sposób badania wpływu wyładowania atmosferycznego na samolot. Na zakończenie seminarium Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Tadeusz Jarmuziewicz pogratulował Politechnice Śląskiej inicjatywy związanej ze szkoleniem kadr lotnictwa cywilnego. – Nie ma innej branży, która rozwijałaby się obecnie w sposób tak dynamiczny jak lotnictwo. Zapotrzebowanie na wysoko wykwalifikowaną kadrę jest ogromne. Powstałe na Politechnice Śląskiej Centrum jest modelowym przykładem na to, w jaki sposób nauka może odpowiadać na zapotrzebowanie gospodarki – tworząc fachowców na potrzeby biznesu – dodał na zakończenie spotkania wiceminister.

Magdalena Głowala

Światło ze Śląska dla prof. Wilibalda Winklera

12 października w Archikatedrze Chrystusa Króla w Katowicach odbyła się tradycyjna już międzyuczelniana inauguracja roku akademickiego śląskich uczelni. Dla środowiska akademickiego Politechniki Śląskiej tegoroczna uroczystość była ona tym bardziej znacząca, ponieważ wręczono podczas niej nagrodę Lux ex Silesia (Światło ze Śląska) prof. Wilibaldowi Winklerowi, b. rektorowi naszej uczelni.
Kapituła nagrody pod przewodnictwem arcybiskupa katowickiego Damiana Zimonia począwszy od 1994 r. rok rocznie nagradza osoby zasłużone dla całego regionu śląskiego, które w swej działalności naukowej lub artystycznej ukazują wysokie wartości moralne i wnoszą trwały wkład w kulturę Górnego Śląska. Dotychczas nagrodę tę otrzymali m.in. abp Alfons Nossol, Wojciech Kilar czy Henryk Mikołaj Górecki. W tym roku przypadła ona profesorowi naszej uczelni.


W katowickiej katerdze obok abp. Damiana Zimonia

Profesor Wilibald Winkler urodził się w Makoszowach w 1933 r. tuż przy ówczesnej granicy polsko-niemieckiej. Po dwóch latach rodzina Winklerów przeprowadziła się do niemieckiej części Zabrza. Prof. Winkler swoją karierę zawodową zaczynał w elektrowni „Miechowice” a po ukończeniu studiów zaocznych inżynierskich i wieczorowych magisterskich został kierownikiem laboratorium. Pracę na uczelni późniejszy jej rektor rozpoczął w 1966 r. Po trzech latach uzyskał stopień doktora, a po kolejnych czterech habilitację. W 1981 roku został profesorem. Od 1990 do 1996 roku pełnił funkcję rektora Politechniki Śląskiej.


Prof. W. Winkler ze statuetką

Po zakończeniu kadencji, od listopada 1997 r. do grudnia roku 2000 był wiceministrem edukacji narodowej w rządzie prof. Jerzego Buzka, zajmując się współpracą zagraniczną i integracją europejską. Był też członkiem zespołu negocjacyjnego zajmującego się przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, odpowiadając za dwa obszary: nauka i badania oraz młodzież, kształcenie i edukacja. Następnie przez rok pełnił funkcję wojewody śląskiego. – Jestem pełen pokory i zaskoczenia, dlaczego to na mnie padło. Mam wiele różnych odznaczeń, ale to będzie najpiękniejsze, bo jednoznacznie kojarzy się ze Śląskiem, skąd pochodzę – mówił, odbierając nagrodę, prof. Winkler.
Serdecznie Panu Profesorowi gratulujemy!

Redakcja
Fotografie uzyskaliśmy dzięki uprzejmości redakcji „Gościa Niedzielnego”

Śląski Salon Maturzystów Perspektywy 2008

Już po raz drugi nasza uczelnia gościła Salon Maturzystów 2008 – ogólnopolską kampanię informacyjną adresowaną do przyszłorocznych maturzystów. Ze wszystkich 17 organizowanych w całej Polsce salonów jedynie nasz – Śląski – gościł ponownie w dwóch miastach, na dwóch różnych uczelniach. Politechnika Śląska była gospodarzem pierwszego dnia salonu, który odbył się 18 września w Centrum Edukacyjno-Kongresowym. Drugiego dnia impreza przeniosła się do budynku Wydziału Teologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Pomysłodawcą i głównym organizatorem Salonów jest fundacja edukacyjna Perspektywy.
Podobnie jak w roku ubiegłym program Salonu obejmował przygotowane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Jaworznie prezentacje na temat egzaminu dojrzałości – ukazujące zarówno ogólne informacje dotyczące zasad obowiązujących na maturze, jak i szczegółowe dane związane z egzaminami z poszczególnych przedmiotów. Poza wygłaszanymi w aulach prezentacjami w ramach Salonu Maturzystów zorganizowane zostały również targi edukacyjne, na które zgłosiło się ponad 40 wystawców: szkoły wyższe – publiczne oraz prywatne, ze Śląska, jak i spoza naszego województwa, a także szkoły językowe oraz wydawnictwa edukacyjne.

Atut bycia gospodarzem imprezy znakomicie wykorzystała nasza uczelni. Wszystkie wydziały miały możliwość pokazania się jak najatrakcyjniejszej strony. Niektóre ze stoisk zrobiły na maturzystach duże wrażenie. Jak zwykle przebogatą wystawę prac studenckich przygotował Wydział Architektury. Wydziały: Chemiczny, Matematyczno-Fizyczny i Inżynierii Środowiska i Energetyki przygotowały szereg przeróżnych doświadczeń fizyko-chemicznych, które bardzo podobały się odwiedzającym. Również stoisko Wydziału Elektrycznego, który tradycyjnie już zaprezentował robota Hexor II i pojazd elektryczny Elipsa, oraz Organizacji i Zarządzania, gdzie młodzież mogła zapoznać się z ciekawostkami komputerowymi, przyciągały rzesze maturzystów.


Stoiska Wydziałów: Chemicznego oraz Inżynierii Środowiska i Energetyki

Z pewnością program Salonu był dostosowany do oczekiwań uczniów szkół średnich, którzy chętnie skorzystali z tej okazji zdobycia potrzebnych im informacji, które na ułatwi młodzieży podjęcie decyzji o wyborze ścieżki kształcenia. Wstępną decyzję o tym, jakie przedmioty będą zdawać na maturze w roku 2009 , przyszłoroczni maturzyści musieli podjąć do końca września br. Dlatego nieprzypadkowy jest wrześniowy termin imprezy. Tegoroczny Śląski Salon Maturzystów odwiedziło łącznie kilkanaście tysięcy osób. Można zatem przypuszczać, że impreza na stałe wpisze się w kalendarz naszych spotkań z maturzystami.

Paweł Doś

XV Zjazd Stowarzyszenia Wychowanków Politechniki Śląskiej Oddziału Elektryków

20 września 2008 roku na Wydziale Elektrycznym odbył się jubileuszowy XV Zjazd Stowarzyszenia Wychowanków Politechniki Śląskiej Oddziału Elektryków. Jednocześnie obchodzono 50 lecie działalności Stowarzyszenia, które zawiązało się z inicjatywy absolwentów Wydziału Elektrycznego w roku 1958, jako Koło Elektryków.
Rolą tej organizacji, od pół wieku, jest podtrzymywanie więzów koleżeńskich miedzy kolejnymi pokoleniami absolwentów oraz utrzymywania łączności z macierzystą uczelnią i udział w ważnych wydarzeniach z życia uczelni. Spotkanie rozpoczęło się od mszy św. odprawionej w intencji Wychowanków i Pracowników Wydziału Elektrycznego w kościele akademickim św. Michała Archanioła w sąsiedztwie Wydziału. Kolejnym etapem była rejestracja uczestników i odbiór przygotowanych specjalnie na tę okazję materiałów o działalności wydziału i okolicznościowego wydania biuletynu informacyjnego przygotowanego przez dr inż. R. Miksiewicza i mgr inż. R. Szymaszka.

Punktualnie o godzinie 10 nastąpiło uroczyste otwarcie Zjazdu przez Prezesa Oddziału Elektryków mgr inż. Tadeusza Lipińskiego, który po przywitaniu gości i przypomnieniu najważniejszych faktów z działalności Stowarzyszenia zaproponował na Przewodniczącego Zebrania Ludwika Pinko. Zebrani przez aklamację przyjęli tę propozycję. Politechnikę Śląską reprezentował Prorektor ds. Nauki i Współpracy z Przemysłem dr hab. inż. Jan Ślusarek, prof. nzw. w Pol. Śl., a Wydział Kolegium Dziekańskie w składzie: Dziekan Wydziału: dr hab. inż. Lesław Topór – Kamiński, prof. nzw. w Pol. Śl., Prodziekan ds. Nauki i Organizacji dr hab. inż. Paweł Sowa, prof. nzw. w Pol. Śl., Prodziekan ds. Studenckich dr hab. inż. Stefan Paszek, prof. nzw. w Pol. Śl. oraz Pełnomocnik Dziekana ds. Studenckich dla kierunków Elektronika i Telekomunikacja oraz Mechatronika dr inż. Maria Bojarska. W spotkaniu uczestniczyli m.in. również: dr inż. Lech Dobrowolski - Prezes Stowarzyszenia Wychowanków Politechniki Śląskiej oraz prof. dr hab. inż. Jerzy Barglik – Prezes Stowarzyszenie Elektryków Polskich.


Powitanie zebranych przez Prorektora ds. Nauki i Współpracy z Przemysłem prof. Jana Ślusarka

Wystąpienia rozpoczęło przemówienie Prorektora ds. Nauki i Współpracy z Przemysłem, który podkreślił znaczenie Stowarzyszenia w życiu Politechniki oraz przywołał wspomnienia z czasu studiów, porównując zmiany, jakie dokonały się na uczelni. Następnie Dziekan Wydziału Elektrycznego scharakteryzował obecną pozycję tej jednostki naukowo-dydaktycznej, ze szczególnym uwzględnieniem reform wynikających z przyjętej Konwencji Bolońskiej, ujednolicającej system studiów wyższych na terenie Wspólnoty Europejskiej. Kolejny przemawiający- Prezes Stowarzyszenie Elektryków Polskich, w swoim wystąpieniu odniósł się do współpracy obu stowarzyszeń i Wydziału.


Kolegium Dziekańskie oraz Przewodniczący Zjazdu mgr inż. L. Pinko

W drugiej części Zjazdu wykłady okolicznościowe na tematy związane z działalnością badawczą Wydziału przedstawili: prof. dr hab. inż. Jan Popczyk z Instytutu Elektroenergetyki i Sterowania Układów oraz prof. dr hab. inż. Jan Zakrzewski z Instytutu Metrologii, Elektroniki i Automatyki. Wykład prof. dr hab. inż. Jana Popczyka pt. „Innowacyjna energetyka. Kontekst ekologiczno-energetyczny i ekonomiczno-cywilizacyjny” poruszał problematykę wykorzystania paliw i źródeł uzyskania energii oraz zagrożeń i wyzwań przed jakimi stoi Polska w perspektywie najbliższych 20 lat. Wykład prof. dr hab. inż. Jana Zakrzewskiego pt. „Metrologia i technika pomiarowa u progu XXI wieku” dotyczył nowoczesnych systemów i urządzeń pomiarowych, wykonujących pomiary coraz mniejszych wartości, m.in. czujników mikroelektronicznych i bioczujników. Wykładami zakończyła się część seminaryjna spotkania. Druga część poświecona była odnowieniu immatrykulacji roczników rozpoczynających studia w latach 1955, 1957 i 1958. Po hymnie „Gaudeamus Igitur” i złożeniu ślubowana uczestnicy otrzymali pamiątkowe dyplomy wręczone przez Dziekana.


Uroczyste wręczenie uczestnikom spotkania pamiątkowych dyplomów przez Dziekana Wydziału

Ostatnim punktem części oficjalnej Zjazdu Wychowanków był wspólny Obiad Koleżeński. Następnie po krótkiej przerwie wszyscy uczestnicy Zjazdu powrócili do Auli Głównej na Wydziale Górnictwa i Geologii, gdzie rozpoczęły się obrady XV Zjazdu Wychowanków Politechniki Śląskiej, Oddziału Elektryków. Obrady otworzył i poprowadził Przewodniczący obrad, kol. Ludwik Pinko. Na wstępie głos zabrał dr inż. Lech Dobrowolski - Prezes Stowarzyszenia Wychowanków Politechniki Śląskiej. Prezes pokrótce omówił działalność Stowarzyszenia na całej Uczelni wspominając o innych oddziałach i kołach. W swoim wystąpieniu zaznaczył, że działalność Stowarzyszenia zależy od jego członków i ich społecznej postawy. Mówił również o młodszych rocznikach i konieczności zachęcania ich do wstępowania do Stowarzyszenia. Wspomniał o odchodzących ludziach tworzących historię Wydziału i wysunął tezę, aby wykorzystać ich doświadczenie i pomoc. Na zakończenie swojego przemówienia Prezes Lech Dobrowolski życzył wszystkim zebranym owocnych obrad i dokonania dobrego wyboru Zarządu Stowarzyszenia. Następnie Przewodniczący oddał głos ustępującemu Prezesowi Oddziału Elektryków Stowarzyszenia Wychowanków Tadeuszowi Lipińskiemu, który przedstawił sprawozdanie z prac ustępującego Zarządu w kadencji 2004- 2008. Między innymi w czerwcu 2008 r. Stowarzyszenie współorganizowało uroczystość poświęconą pamięci prof. Edmunda Piotrowskiego, współtwórcy śląskiej elektroenergetyki, wieloletniego profesora i dziekana Wydziału Elektrycznego Politechniki. Zarząd Stowarzyszenia przygotował również propozycję nadania 9 osobom tytułu Członka Honorowego Stowarzyszenia. W trakcie głosowania, wszyscy kandydaci zostali wybrani przez aklamację.


Ustępujący prezez Oddziału Elektryków Stowarzyszenia T. Lipiński oraz nowo wybrany prezez K. Kolonko

W imieniu odznaczonych głos zabrał prof. dr hab. inż. Tadeusz Wróbel, który zauważył ogromne zmiany jakie zaszły na Wydziale Elektrycznym. Wspomniał zmarłych Profesorów i wychowawców kolejnych pokoleń elektryków. Podziękował w imieniu swoim i pozostałych osób odznaczonych za nadanie im tytułu. Następnie przedstawiono sprawozdanie z prac Komisji Rewizyjnej w minionej kadencji, po czym zebrani udzielili absolutorium ustępującemu Zarządowi i jego Prezesowi. Prowadzący obrady, L. Pinko przedstawił kandydatów do nowego Zarządu, które zostały zaakceptowane przez uczestników zjazdu. Nowy Zarząd ukonstytuował się w składzie: mgr inż. Krzysztof Kolonko – Prezes, mgr inż. Andrzej S. Grabowski – Wiceprezes, prof. dr. hab. inż. Marian Pasko – Wiceprezes, dr inż. Jan Kapinos – Skarbnik, mgr inż. Iwo Cholewicki – kronikarz. Po zakończonych obradach uczestnicy Zjazdu złożyli wiązanki na grobach zmarłych profesorów Wydziału Elektrycznego, spoczywających na Cmentarzu Lipowym i Centralnym w Gliwicach. Ostatnim punktem XV Zjazdu Wychowanków była kolacja koleżeńska podczas której goście bawili się w rytmach muzyki z lat 70-tych i 80-tych oraz brali udział w zabawie karaoke. Zabawa taneczna trwała do białego rana w przyjaznej atmosferze. Czas biegł nieubłaganie i żal było rozstawać się z kolegami ze studiów. Następny taki zjazd odbędzie się dopiero za 4 lata.
Szerszą relację i bogatą galerię zdjęć ze Zjazdu można znaleźć na stronie internetowej www.wychowankowie.org.

Andrzej Kowalik, Robert Szymaszek

Biblioteka cyfrowa Politechniki Śląskiej

Początek XXI wieku, wraz z rozwojem społeczeństwa informacyjnego, przyniósł nowy sposób udostępniania wiedzy – biblioteki cyfrowe. Własne repozytoria cyfrowe tworzą instytucje, regiony i kraje. Biblioteki internetowe pozwalają na pokonanie barier miejsca i czasu, a tym samym przeciwdziałają zjawisku „wykluczenia społecznego”. Digitalizacja dokumentów pozwala również zachować je, przynajmniej w formie elektronicznej, zaś tworzenie zbiorów cyfrowych archiwaliów, zwiększa zasięg ich oddziaływania.
Przykładem polskich bibliotek cyfrowych mogą być Akademicka Biblioteka Cyfrowa AGH, Biblioteka Cyfrowa Politechniki Warszawskiej czy Biblioteka Cyfrowa Politechniki Łódzkiej. Ponadto znane są projekty regionalne tworzenia zasobów cyfrowych jak jedna z pierwszych Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, rodzima Śląska Biblioteka Cyfrowa lub ostatnio powstała Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa. Z myślą o potrzebach użytkowników - Biblioteka Główna Politechniki Śląskiej poszerza zakres swojej działalności tworząc Bibliotekę Cyfrową Politechniki Śląskiej (BCPŚl). Projekt w swej początkowej fazie zakłada archiwizację i prezentację zbiorów bibliofilskich, związanych przede wszystkim z historią nauki i techniki oraz historią Politechniki Śląskiej, a także prezentację wydawnictw uczelnianych. W tym ostatnim przypadku chodzi o umieszczenie w zbiorach cyfrowych prac doktorskich i habilitacyjnych oraz wydawnictw książkowych naszej Uczelni. Wymaga to jednak jeszcze rozwiązania związanych z tym problemów natury prawnej. Dalszym celem jest utworzenie platformy udostępniania poszukiwanych materiałów edukacyjnych, służącej wspieraniu procesów dydaktycznych. Biblioteka Cyfrowa mogłaby stać się również swoistym repozytorium archiwizującym i udostępniającym elektroniczne dane naukowe generowane np. w laboratoriach i pracowniach specjalistycznych Uczelni. Publikacje cyfrowe są uporządkowane w kolekcje tematyczne:

  • Czasopisma naukowe – serie Zeszytów Naukowych Politechniki Śląskiej oraz inne czasopisma naukowe.
  • Historia nauki i techniki – dzieła naukowo-techniczne o znaczeniu historycznym.
  • Materiały dydaktyczne – źródła podane przez prowadzących zajęcia, wspierające procesy dydaktyczne oraz e-learning.
  • Materiały konferencyjne – materiały z konferencji, zjazdów i sympozjów dostarczone przez autorów.
  • Monografie i podręczniki – kolekcję utworzą książki, opublikowane przez Wydawnictwo Politechniki Śląskiej stanowiące bazę naukową dla studentów i pracowników naukowych Uczelni.
  • Rozprawy doktorskie - bronione w Politechnice Śląskiej.
  • Politechnika Śląska – w tej kolekcji znajdą się dokumenty dotyczące Politechniki Śląskiej zarówno jej działalności statutowej jak i życia studenckiego.
  • Varia – do kolekcji należą m.in. dokumenty dotyczące Politechniki Lwowskiej – Uczelni, której historia jest ściśle związana z początkami Politechniki w Gliwicach.

Dyrektor Biblioteki Głównej Krzysztof Zioło prezentuje działanie specjalistycznego skanera do kopiowania zawartości książek

Obecnie uruchomiono 5 z 8 planowanych kolekcji, które w miarę rozwoju BCPŚl mogą ulegać rozbudowie poprzez dodanie kolejnych kolekcji, podkolekcji czy kategorii. Do prezentacji zasobów cyfrowych wybrano system dLibra, stworzony i rozwijany przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe - http://dlibra.psnc.pl/. DLibra jako narzędzie najczęściej stosowane w bibliotekach krajowych, pozwoli BCPŚl automatycznie stać się częścią polskiego systemu rozproszonych bibliotek cyfrowych. Biblioteka Cyfrowa Politechniki Śląskiej jest dostępna przez Internet pod adresem: http://delibra.bg.polsl.pl, można również skorzystać z linku znajdującego się na stronie Biblioteki Głównej. Twórców biblioteki cyfrowej obowiązuje przestrzeganie zasad zawartych w Ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 2006 Nr 90, poz. 631), dlatego też nie wszystkie z prezentowanych zbiorów są ogólnodostępne. Część zbiorów będzie udostępniana tylko z terminali w Bibliotece Głównej (zgodnie z art. 28 pkt 3 Ustawy). Umieszczenie poszczególnych dzieł wymaga spisania odpowiednich umów zarówno z autorami jak i z wydawcami. Zapraszamy do współpracy autorów zainteresowanych udostępnianiem swoich publikacji w Bibliotece Cyfrowej. Prace digitalizacyjne prowadzi Sekcja Digitalizacji w Bibliotece Głównej Politechniki Śląskiej: bg.bcpsl@polsl.pl.

Urszula Długaj, Krzysztof Zioło
Biblioteka Główna Politechniki Śląskiej

Takiego meczu jeszcze nie było!

Remisem zakończyło się piłkarskie spotkanie reprezentacji senatów uczelni wyższych i Senatorów RP, które zmierzyły się na stadionie Górnika Zabrze w deszczowe popołudnie 4 października br. Dochód z meczu przeznaczony został fundacji Ewy Błaszczyk „AKogo?”.
Drużyna senatorów uczelni wyższych w komplecie

W drużynie akademików wystąpiło aż czterech zawodników z Politechniki Śląskiej – Rektor prof. Andrzej Karbownik, Prorektor prof. Jan Ślusarek, Dziekan Wydziału Transportu prof. Bogusław Łazarz, który był bramkarzem, oraz Dziekan Wydziału Górnictwa i Geologii prof. Marian Dolipski, który strzelił wyrównująca i jedyną dla naukowców bramkę. Menedżerem senackiej drużyny wyższych uczelni była prof. Katarzyna Chałasińska-Macukow, Rektor Uniwersytetu Warszawskiego, zaś drużyny senatorów RP – Krystyna Bochenek. Obie drużyny spotkanie potraktowały bardzo poważnie. Drużyna Senatorów RP, prowadzona przez Antoniego Piechniczka, trenowała już od czerwca. Nic dziwnego zatem, że to właśnie politycy objęli prowadzenie w 15. minucie meczu. Piłkę do uczelnianej bramki, po podaniu senatora Mariusza Witczaka, posłał senator Piotr Gruszczyński. Chwilę później prof. Bogusław Łazarz, bramkarz senatorów uczelni wyższych, zmierzył się z senatorem Romanem Ludwiczakiem. Futbolówka wylądowała w bramce. Gola nie uznała jednak sędziująca spotkanie Krystyna Połap. Dopatrzyła się spalonego. Do przerwy prowadzili więc politycy 1:0.

W drugiej połowie meczu do natarcia przystąpili senatorowie uczelni wyższych a ich honor uratował Dziekan Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej prof. Marian Doliński, który strzelił wyrównującą bramkę. Więcej goli już nie padło, a zatem spotkanie zakończyło się zatem remisem 1:1.

Nie rywalizacja i wyniki sportowe były jednak najważniejsze. W trakcie meczu udało się zebrać blisko 40 tys. zł, które zasilą konto fundacji Ewy Błaszczyk „AKogo?”. Dzięki temu najprawdopodobniej jeszcze w tym roku przy Centrum Zdrowia Dziecka w Międzylesiu powstanie klinika „Budzik”, która będzie budzić do życia dzieci po ciężkich urazach mózgu.

Magdalena Głowala
Zdjęcia z meczu uzyskaliśmy dzięki uprzejmości Działu Współpracy, Promocji i Karier Uniwersytetu Śląskiego.

ZATORZE - wystawa fotograficzna
W ramach III Gliwickiego Miesiąca Fotografii Wydział Architektury Politechniki Śląskiej oraz Muzeum w Gliwicach zorganizowało wystawę „Zatorze – miejsca i ludzie”. Stanowi ona fotograficzną dokumentację projektu „Patrzę, Widzę, Rozumiem”, zorganizowanego wiosną 2008 roku a poświęconego jednej z gliwickich dzielnic – Zatorzu.


Kościół pw. Chrystusa Króla wraz z zabudowaniami plebanii

Dzielnica ta kojarzona jest przede wszystkim z zabytkowym żydowskim domem przedpogrzebowym, cmentarzami, ale również modernistycznym kościołem pw. Chrystusa Króla, kościołem pw. św. Rodziny, czy górującą nad dzielnicą, najstarszą na Górnym Śląsku neogotycką wieżą ciśnień. Znajdują się tu także cenne zespoły mieszkaniowej zabudowy robotniczej czy osiedle dwurodzinnych domów zakładów Huldschinsky – wszystkie uważane za modelowe w okresie swojego powstania.


Osiedle przy ul. św. Marka z początku XX wieku

Zatorze pełne jest także zieleni i urokliwych zaułków. Stąd wywodził się niemiecki pisarz Horst Bieniek, który po latach pisał: „święta dzielnica mojego dzieciństwa. Tam gdzie bliski był mi kiedyś każdy dom i każde drzwi, każde drzewo i każdy płot, każdy mur i każdy kamień.” Cel, jaki założyli sobie organizatorzy cyklu spotkań z Zatorzem, był jasny – pokazać miasto jako wartość, którą należy poznać, docenić a także chronić przed zniszczeniem. Podczas wykładów, warsztatów plastycznych, studenckich plenerów, konkursu fotograficznego czy spaceru z przewodnikiem udało się przybliżyć architekturę i historię tej gliwickiej dzielnicy.


Osiedle przy ul Horsta Bienka

– Chcieliśmy pokazać ludziom, że w świecie ich codziennego życia ukryte jest piękno, którego tak często nie zauważamy – mówiła podczas wernisażu wystawy dr inż. Magdalena Żmudzińska-Nowak, Prodziekan ds. Organizacji Wydziału Architektury PŚ.
Wystawę można oglądać w hallu głównym budynku Wydziału Architektury od poniedziałku do piątku w godz.10-18 do końca października.

Magdalena Głowala