Logo Strona główna   Pomoc    Przejdź w górę do witryny Biuletyn Politechniki Śląskiej
Z Życia Politechniki Śląskiej
Nr 12. Wrzesień-Październik 2008
 
 
 
Z Życia Politechniki Śląskiej
Icon Inauguracja roku akademickiego 2008/2009
Icon Przemówienie inauguracyjne Rektora PŚ
Icon Nowe władze uczelni
Icon Rektorzy i Prorektorzy w historii PŚ
Icon Wydarzenia
Icon Aktualności
Icon Konferencje naukowe
Icon Nowości Wydawnictwa Politechniki Śląskiej
Icon Pożegnania
Icon
KONFERENCJE NAUKOWE

III Międzynarodowa Konferencja Przeróbki Kopalin
XLV Seminarium Fizykochemiczne Problemy Mineralurgii

W dniach 15-18 września br. w Centrum Konferencji i Rekreacji „GeoVita” w Wiśle odbyło się tradycyjne, coroczne spotkanie naukowców i praktyków zajmujących się szeroko pojętymi zagadnieniami wzbogacania surowców. Spotkanie te pod nazwą: XIII MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA PRZERÓBKI KOPALIN i XLV SEMINARIUM FIZYKOCHEMICZNE PROBLEMY MINERALURGII organizowała w tym roku Katedra Przeróbki Kopalin i Utylizacji Odpadów Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej.
Celem konferencji był przegląd najnowszych dokonań nauki i przemysłu w zakresie problematyki wzbogacania surowców. Obrady otworzył Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego prof. Aleksander Lutyński, a sesję plenarną, wspólną dla obu sekcji Konferencji, poprowadził Przewodniczący Komitetu Naukowego prof. Kazimierz Sztaba (AGH). W sesji tej wygłoszono dwa referaty: „The influence of flotation reagents on sulfur-oxidizing bacteria Acidithiobacillus thiooxidans” prezentowany przez prof. Beatę Cwalinę (Pol. Śl.) i „Rozwój technologiczny przeróbki mechanicznej węgla w perspektywie roku 2020” wygłoszony przez prof. Aleksandra Lutyńskiego.

W obu spotkaniach naukowych uczestniczyli przedstawiciele ośrodków zagranicznych z Egiptu (Alexandria University), Finlandii (Larox OYJ) i Czech (Vysoká Skola Bánská – Technická Univerzita w Ostrawie) oraz ośrodków polskich: Polskiej Akademii Nauk, Akademii Górniczo Hutniczej w Krakowie, Politechniki Wrocławskiej, Politechniki Łódzkiej, Politechniki Gdańskiej, Politechniki Poznańskiej, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytetu Wrocławskiego, Politechniki Lubelskiej, Politechniki Częstochowskiej i Politechniki Śląskiej. Wygłoszono 23 referaty w sekcji Fizykochemiczne Problemy Mineralurgii i 18 referatów w sekcji Inżynieria Mineralna.

Pełne teksty prac prezentowanych na obradach Konferencji zamieszczone zostały w Kwartalniku Górnictwo i Geologia nr 3/2008 (Pol. Śląska), Physicochemical Problems of Mineral Processing nr 42/2008 (Pol. Wrocławska) i Zeszytach Naukowych Politechniki Śląskiej, Seria Górnictwo z.284. Konferencje Przeróbki Kopalin i Seminaria Fizykochemiczne Problemy Mineralurgii, kiedyś jako osobne spotkania specjalistów, organizowane są od kilku lat w tym samym miejscu i czasie na przemian przez Akademię Górniczo Hutniczą w Krakowie, Politechnikę Śląska i Politechnikę Wrocławską przy współudziale Polskiej Akademii Nauk oraz wsparciu Polskiego Towarzystwa Przeróbki Kopalin. Atrakcją ostatniego dnia Konferencji była wycieczka na najnowszą polską skocznię im. Adama Małysza w Wiśle, na której odbywały się próbne skoki samego patrona tej skoczni.

Aleksander Lutyński

XII Krajowa Konferencja Elektryki Górniczej

W dniach od 8. do 10. października 2008 r. odbyła się w Szczyrku XII. Krajowa Konferencja Elektryki Górniczej, zorganizowana przez Katedrę Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej. W ramach konferencji zaakcentowano dwie rocznice: 55 lat istnienia Oddziału Gliwickiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich i 30 lat istnienia Sekcji Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SEP. Sekcja Elektrotechniki i Automatyki Górniczej, która została powołana najpierw przy Oddziale Gliwickim SEP, a następnie przekształcona w Sekcję Centralną przy Zarządzie Głównym SEP, była inicjatorką krajowych konferencji elektryki górniczej, odbywających się ostatnio w odstępach dwuletnich. Obydwie te agendy SEP były współorganizatorami konferencji.
Tematem tegorocznej konferencji, nad którą honorowy patronat objął Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, dr inż. Piotr Buchwald, było „Bezpieczeństwo elektryczne w górnictwie”. W konferencji uczestniczyło ponad 100 osób, w tym przedstawiciele 20 kopalń, Urzędów Górniczych, Ośrodków Pomiarów i Automatyki, Kompanii Węglowej, Jastrzębskiej Spółki Węglowej, producentów urządzeń i przewodów elektroenergetycznych oraz firm certyfikujących wyroby dla górnictwa i świadczących w zakładach górniczych różne usługi elektryczne. Byli przedstawiciele wyższych uczelni i zaplecza naukowo-badawczego górnictwa.

W ramach konferencji przedstawiono 17 referatów o charakterze naukowym, technicznym i konstruktorskim, zamieszczonych w materiałach konferencyjnych wydanych nakładem Katedry Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa (ISBN 978-83-61553-00-7). Stosunkowo nieduża liczba zakwalifikowanych przez Komitet Programowy konferencji referatów pozwoliła na poświęcenie dłuższego czasu na dyskusję. I dyskusja była bardzo ożywiona, stawiająca nieraz prowadzących obrady w kłopotliwej sytuacji konieczności niedotrzymywania ramowego planu poszczególnych sesji. Skłania to do ogólniejszej refleksji. Często podczas konferencji, na które zakwalifikowano dużą (zbyt dużą!) liczbę referatów, nadrzędnym celem organizatorów staje się ścisłe przestrzeganie czasu prezentacji referatów. Wyraża się to w sygnalizowaniu na różne, czasem wymyślne sposoby o upływającym czasie, a nawet w przerywaniu wystąpień. Dyskusje ucina się, albo odsyła dyskutantów do kuluarów, w których czas często możliwości dyskusji też są ograniczone. Podczas XII KKEG udało się tego uniknąć. Dyskutowano niemal do skutku, czyli do akceptowalnego dla wszystkich uczestników stanu zrozumienia zagadnienia, bądź pogodzenia się z możliwością odmiennych stanowisk. Korzyści wynikające z takiego sposobu prowadzenia obrad podkreślali uczestnicy. Próbę merytorycznego podsumowania konferencji można ująć w następujących stwierdzeniach:


Otwarcie obrad przez prof. Piotra Gawora

Zagrożenia elektryczne w górnictwie ciągle dają o sobie znać. Wprawdzie urządzenia ochronne i zabezpieczające w zasadzie nie zawodzą, ale w dalszym ciągu ludzie ulegają wypadkom elektrycznym lekkim, ciężkim i śmiertelnym. Niewielką pociechą jest świadomość, że górnictwo polskie pod względem bezpieczeństwa w ujęciu statystycznym zajmuje wysokie trzecie miejsce w świecie (0,3 śmiertelnego wypadku na 1 mln ton wydobycia). Powinniśmy dążyć do tego, by wyeliminować wypadki elektryczne powodowane rutyną, złą organizacją pracy oraz lekkomyślnością ludzką i brakiem odpowiedzialności. Specyfika warunków środowiskowych w podziemiach kopalń jest jednym z ważniejszych elementów rzutujących na ryzyko związane z użytkowaniem urządzeń elektrycznych. Należy ten element brać pod uwagę tam, gdzie jest on nie do uniknięcia. Przykładowo należałoby uwzględniać w uzasadnionych przypadkach wpływ klimatu na impedancję ciała człowieka i związany z tym wzrost ryzyka. Ale trzeba też dążyć do ograniczenia warunków techniczno-organizacyjnych stresujących niepotrzebnie elektryków podczas wykonywania zwłaszcza prac awaryjnych. Niedoceniana jest rola i znaczenie ruchu energomaszynowego (w tym elektrycznego) w funkcjonowaniu zakładu górniczego.

Wymagania i naciski ze strony kierownictwa pionu górniczego nie idą w parze z uznaniem dla podejmowanych wysiłków i znaczenia dla ciągłości oraz bezpieczeństwa procesu produkcyjnego, a także z nakładami inwestycyjnymi na modernizacje wyposażenia elektrycznego. Istnieje konflikt pomiędzy mentalnością urzędniczą i inicjatywą inżynierską, ze szkodą dla tej drugiej. Rosną sterty nie zawsze potrzebnych papierów (rozporządzeń, uzasadnień, instrukcji, pseudodokumentacji itp.) z jednoczesnym ograniczaniem inicjatyw i podejścia zdroworozsądkowo-inżynierskiego. Przyczynia się do tego również niski poziom fachowego wykształcenia wśród elektromonterów, techników i inżynierów. Istnieje problem zdezaktualizowanych norm (ustanowionych przed 8-10 laty) i przepisów. Inicjatywa w zakresie nowelizacji norm powinna należeć m. in. do producentów urządzeń elektrycznych dla górnictwa.


Dyskusja po jednym z referatów

Istnieją pewne stereotypy myślenia nie znajdujące potwierdzenia w zasadach techniki. Przykładem może być spotykane dość często traktowanie zabezpieczeń ziemnozwarciowych jako środków ochrony przeciwporażeniowej. Stereotypy w ogólności najczęściej są niedobre; w myśleniu inżynierskim mogą być wręcz szkodliwe. Podczas konferencji prezentowało swoje produkty i usługi kilka firm krajowych lub krajowych przedstawicielstw producentów zagranicznych. Komitetowi Programowemu XII KKEG przewodniczył dr hab. inż. Piotr Gawor, prof. nzw. w Polit. Śl., a pracami komitetu organizacyjnego kierował dr inż. Sergiusz Boron, obaj z Katedry Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa Wydziału Górnictwa i Geologii.

Piotr Gawor

Warsztaty AI-METH 2008
Workshop on Problems of Mobile Robotics

W dniach 7-9 października br. w Ustroniu odbyły się warsztaty AI-METH 2008 Workshop on Problems of Mobile Robotics. Organizatorem warsztatów była Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn Politechniki Śląskiej oraz Centrum Doskonałości AI-METH.
Organizacja warsztatów jest wyrazem dużej aktywności pracowników, doktorantów i studentów w zakresie rozwoju robotyki mobilnej. Do prac Komitetu Naukowego warsztatów zaproszono wybitnych profesorów z kraju, zajmujących się problemami robotyki mobilnej. Przewodniczącym Komitetu Naukowego był prof. Wojciech Moczulski, natomiast Komitetowi Organizacyjnemu, w skład którego wchodzili pracownicy KPKM, przewodniczył mgr inż. Marcin Januszka. W warsztatach łącznie wzięło udział 33 uczestników z ośrodków naukowych z całej Polski. Należy podkreślić, że w warsztatach uczestniczyła grupa studentów-członków Studenckiego Koła Zastosowania Metod Sztucznej Inteligencji AI- METH, którzy budują roboty mobilne i odnoszą wiele sukcesów we współzawodnictwie na szczeblu krajowym.

Celem zorganizowanych warsztatów było dostarczenie podstaw teoretycznych budowniczym robotów mobilnych w zakresie projektowania i realizacji struktury mechanicznej i mechatronicznej robotów („mechanical carrier”), systemów sterowania robotów mobilnych (pojedynczych oraz grup robotów), systemów detekcji i rozpoznawania otoczenia robotów mobilnych (ze szczególnym uwzględnieniem systemów wizyjnych robotów mobilnych). Warsztaty dały ponadto doskonałą okazję do wymiany doświadczeń pomiędzy projektantami i wykonawcami robotów, a także prezentacji wykonanych robotów przez ich wykonawców. Główny cel warsztatów został zrealizowany poprzez zaproszenie wybitnych specjalistów z zakresu robotyki mobilnej do wygłoszenia obszernych wykładów. W trakcie całych warsztatów wygłoszono 4 wyczerpujące wykłady. Pierwszy dzień warsztatów otworzył wykład dr Andrzeja Chmielniaka z Politechniki Warszawskiej, współpracownika prof. Teresy Zielińskiej – specjalistki z zakresu maszyn kroczących. Wykład dotyczył projektowania i realizacji struktury mechanicznej i mechatronicznej kołowych oraz kroczących robotów mobilnych. Kolejnym wykładowcą podczas pierwszego dnia warsztatów był prof. Cezary Zieliński, również z Politechniki Warszawskiej. Profesor Zieliński przedstawił uczestnikom szczegółowy wykład nt. systemów sterowania robotów mobilnych. Pierwszy dzień zakończył się debata dotyczącą wyzwań robotyki mobilnej.


Wykład prof. Cezarego Zielińskiego

Pierwszym wykładowcą drugiego dnia był wybitny specjalista z dziedziny przetwarzania i analizy obrazów prof. Ryszard Tadeusiewicz z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Profesor Tadeusiewicz wraz ze swoim współpracownikiem dr Markiem Zacharą przedstawili wykład dotyczący przykładowego systemu wizyjnego do nawigacji robota mobilnego. Drugi wykład wygłosili goście z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie: prof. Tadeusz Uhl wspomagany przez mgr inż. Grzegorza Chmaja. Wykładowcy omówili zagadnienia związane z projektowaniem i realizacją struktury mechanicznej i mechatronicznej latających robotów mobilnych. Na zakończenie drugiego dnia odbyło się dwugodzinne szkolenie przeprowadzone przez mgr inż. Wawrzyńca Panfila z Katedry Podstaw Konstrukcji Maszyn poświęcone oprogramowaniu Microsoft Robotics Studio. Ostatniego dnia warsztatów odbyła się sesja robotów podczas której uczestnicy prezentowali zbudowane przez siebie roboty mobilne. Po zakończeniu sesji robotów odbyła się sesja plakatowa. Stworzyła ona wspaniałą okazję do bezpośredniej wymiany poglądów, miedzy autorami i osobami oglądającymi plakaty, na temat prezentowanych zagadnień. W ramach sesji plakatowej zaprezentowano 18 plakatów wiążących się z różnymi aspektami robotyki mobilnej. Organizatorzy warsztatów dołożyli wszelkich starań, by były one zorganizowane na odpowiednim poziomie. Każdy z uczestników warsztatów otrzymał profesjonalnie przygotowane materiały obejmujące: zeszyt specjalny zawierający prezentacje z wszystkich wykładów przedstawianych podczas warsztatów oraz aktualny numer czasopisma Problemy Eksploatacji, w którym opublikowane zostały artykuły uczestników warsztatów AI-METH 2008 Workshop on Problems of Mobile Robotics.


Sesja plakatowa

Pomimo bardzo napiętego i urozmaiconego programu uczestnicy warsztatów znaleźli także czas na podziwianie uroków jesiennego Beskidu Śląskiego. Warsztaty zakończyły się sukcesem naukowym i organizacyjnym. Program warsztatów wywołał wiele interesujących dyskusji i ożywioną wymianę poglądów. Dyskusja prowadzona w trakcie i na zakończenie warsztatów pozwoliła umocnić organizatorów w przekonaniu o potrzebie kontynuacji i rozwoju formuły warsztatów w przyszłych latach.

Marcin Januszka