Logo Strona główna   Pomoc    Przejdź w górę do witryny Biuletyn Politechniki Śląskiej
Z Życia Politechniki Śląskiej
Nr 9. Czerwiec 2008
 
 
 
Z Życia Politechniki Śląskiej
Icon Z prac Senatu
Icon Kronika Rektorska
Icon Akty normatywne Uczelni
Icon Stopnie naukowe, tytuły, stanowiska
Icon Dział Współpracy z Zagranicą informuje
Icon Z życia Centrum Kształcenia Inżynierów
Icon Działalność Centrum Edukacyjno–Kongresowego
Icon Wydarzenia
Icon Konferencje naukowe
Icon Z życia studentów
Icon Politechnika Śląska w mediach
Icon Nowości Wydawnictwa Politechniki Śląskiej
Icon Sport
Icon Wspomnienia
Icon Kronika żałobna
Icon
WSPOMNIENIA

Wspomnienie o prof. Zbigniewie Jedlińskim


Prof. Zbigniew Jedliński

6 czerwca 2008 r. w wieku 86 lat zmarł profesor dr inż. Zbigniew Jedliński, emerytowany profesor zwyczajny Politechniki Śląskiej, twórca śląskiej szkoły polimerów, członek rzeczywisty PAN.
Profesor Zbigniew Jedliński urodził się 8 października 1922 roku w Warszawie. Jako bardzo młody człowiek brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. i walczył w brygadzie gen. Kleeberga pod Kockiem, a następnie był członkiem Kedywu Warszawskiego AK i żołnierzem Zgrupowań Partyzanckich AK w Górach Świętokrzyskich. Rozpoczęte w czasie wojny studia ukończył na Wydziale Chemicznym Politechniki Gdańskiej w 1950 r., gdzie pracował do 1958 r. i w 1957 r. uzyskał stopień naukowy doktora. Po przeniesieniu się na Śląsk podjął pracę w Politechnice Śląskiej i w 1959 r. został docentem, następnie w 1964 r. profesorem nadzwyczajnym i w 1971 profesorem zwyczajnym. W tym samym roku został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, a w roku 1980 jej członkiem rzeczywistym. Podejmując pracę w Politechnice zorganizował Katedrę Powłok Ochronnych, która po wielu transformacjach istnieje obecnie pod nazwą Katedra Fizykochemii i Technologii Polimerów i kształci specjalistów w zakresie polimerów i tworzyw polimerowych oraz organicznych powłok ochronnych, którzy w większości zasilają kadrę inżynierską polskiego przemysłu oraz placówki naukowe, głównie południowej Polski.

Pracując w Politechnice Śląskiej prof. Jedliński kontynuował nawiązane jeszcze w Gdańsku bliskie kontakty z przemysłem, będąc w latach 1959-1961 zastępcą dyrektora ds. naukowych Instytutu Farb i Lakierów w Gliwicach, a w latach 1962-1965 dyrektorem Zjednoczenia Przemysłu Farb i Lakierów. Nie przeszkodziło mu to w intensywnej działalności organizacyjnej na Wydziale Chemicznym, którego był Prodziekanem w latach 1960-1962, a następnie Dziekanem do roku 1964. Dzięki staraniom profesora Jedlińskiego Polska Akademia Nauk podjęła w 1968 r. decyzję o utworzeniu w Zabrzu Zakładu Polimerów, przekształconego w 1992 r. w Centrum Chemii Polimerów, a następnie po połączeniu z Zakładem Karbochemii Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN. Profesor Jedliński został dyrektorem tej placówki i pełnił tę funkcję do roku 1998. Jednocześnie aż do osiągnięcia wieku emerytalnego kierował utworzoną przez siebie Katedrą, która po połączeniu z Katedrą Chemii Fizycznej stała się, do czasu następnej reorganizacji Wydziału Chemicznego, Instytutem Fizykochemii i Technologii Polimerów. Intensywna i skuteczna działalność organizacyjna na polu nauki towarzyszyła działalności naukowo-badawczej prowadzonej w zespołach badawczych, którymi kierował przez kilkadziesiąt lat w podległych mu instytucjach. W pierwszym jej okresie nastawiona ona była głównie na rozwiązywanie aktualnych problemów technologicznych w polskim przemyśle produkującym i stosującym polimery i tworzywa polimerowe. Obejmowała ona szeroki wachlarz zagadnień, od farb okrętowych i krzemianowych przeciwkorozyjnych, przez termoodporne żywice poliestrowe nienasycone i kompozyty do poliestrów segmentowych.

Kolejny kierunek badań, to mechanizm i kinetyka polimeryzacji jonowej związków heterocyklicznych. W ostatnim okresie zainteresowania profesora obejmowały zagadnienia syntezy i charakterystyki polimerów biodegradowalnych oraz możliwości ich wykorzystania w medycynie, w tym problematykę mikrosystemów fizycznych polimer – lek oraz konjugatów. Wyniki badań profesora Jedlińskiego i jego współpracowników zawarte są w często cytowanych ok. 320 publikacjach, monografiach i rozdziałach książek, a koncepcje o znaczeniu utylitarnym zastrzeżone są w 50 patentach krajowych i zagranicznych. Ze względu na aktywność naukową oraz kontakty zagraniczne zapraszany był na uczelnie wielu krajów świata jako profesor wizytujący. Był członkiem kolegiów redakcyjnych czasopism krajowych i zagranicznych, a także członkiem zagranicznych towarzystw naukowych, m.in. International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) oraz American Chemical Society (ACS). Otrzymał doktorat honoris causa Politechniki Gdańskiej oraz Uniwersytetu Technicznego w Iassy w Rumunii.

Za osiągnięcia naukowe i zasługi dla kraju otrzymał szereg wysokich odznaczeń państwowych, m.in. Medal za Udział w Wojnie Obronnej 1939, Medal Wojska Polskiego, Krzyż Armii Krajowej, Krzyż Walecznych, Krzyż Oficerski i Krzyż Komandorski Orderu Polonia Restituta. Profesor Jedliński pozostał aktywny zawodowo praktycznie do końca życia i pomimo sędziwego wieku jego odejście dla znajomych, współpracowników i wychowanków wydało się niespodziewane, ale w ich świadomości oraz w krajobrazie polskiej nauki Jego dokonania pozostaną zapewne na długo.

Jan Łukaszczyk