Logo Strona główna   Pomoc    Przejdź w górę do witryny Biuletyn Politechniki Śląskiej
Z Życia Politechniki Śląskiej
Nr 9. Czerwiec 2007
 
 
 
Z Życia Politechniki Śląskiej
Icon Z prac Senatu
Icon Kronika Rektorska
Icon Akty normatywne Uczelni
Icon Stopnie naukowe, tytuły, stanowiska
Icon Dział Współpracy z Zagranicą informuje
Icon Z życia CKI
Icon Działalność CEK
Icon Wydarzenia
Icon Z życia studentów
Icon Kultura
Icon Politechnika Śląska w mediach
Icon Notatki przewodniczącego RGSzW
Icon Sport
Icon Wspomnienia
Icon Kronika żałobna
 
 
 
 
Icon
WYDARZENIA

Uroczyste seminarium z okazji 70. urodzin prof. Antoniego Niederlińskiego

W środę 27 czerwca w auli Wydziału Automatyki, Elektroniki i Informatyki odbyło się uroczyste nadzwyczajne seminarium z okazji 70. urodzin prof. Antoniego Niederlińskiego, byłego rektora Politechniki Śląskiej.

W programie seminarium, poza okolicznościowymi wystąpieniami Dziekana Wydziału Automatyki, Elektroniki i Informatyki prof. Jerzego Rutkowskiego oraz Rektora Politechniki Śląskiej prof. Wojciecha Zielińskiego, sylwetkę profesora Niederlińskiego przedstawił prof. Jarosław Figwer (treść wystąpienia publikujemy poniżej). Po czym z wykładem pt. „Systemy ekspertowe a prawo. Czy można automatyzować wnioskowanie prawnicze?” wystąpił sam prof. Niederliński. Po przerwie w programie drugiej części seminarium znalazły się następujące wystąpienia: „Korektor równoległy dla układów regulacji ciągłej i przekaźnikowej z trudnymi obiektami” prof. Ryszarda Gessinga, „Wielosinusoidalny generator liczb losowych” prof. Jarosława Figwera, „Profesor Niederliński w oczach innych” dr. hab. inż. Jerzego Kasprzyka oraz „Uroczyste podziękowania dla Jubilata od pracowników Instytutu Automatyki prof. Andrzeja Świerniaka.

Redakcja

Profesor Antoni Niederliński



Prof. zw. dr hab. inż. Antoni Niederliński jest pracownikiem Politechniki Śląskiej od 1960 roku. Urodził się w Katowicach 19 maja 1937 r. Po uzyskaniu w 1955 r. matury w Liceum Ogólnokształcącym im. Adam Mickiewicza w Katowicach, podjął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach, które ukończył w 1960 r., uzyskując tytuł magistra inżyniera elektryka o specjalności automatyka i telemechanika.



W 1964 r. obronił na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej pracę doktorską, uzyskując stopień naukowy doktora nauk technicznych. W 1968 r. uzyskał Certificate of Postgraduate Study in Engineering w University of Cambridge w Wielkiej Brytanii. Habilitował się w 1975 r. na Wydziale Automatyki, Elektroniki i Informatyki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. W 1980 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1987 roku tytuł profesora zwyczajnego. Posiada w swoim dorobku wybitne osiągnięcia naukowe, dydaktyczne oraz organizacyjne.
Profesora Niederlińskiego charakteryzuje wyjątkowy niepokój twórczy przejawiający się różnorodnością tematów będących przedmiotem jego naukowych zainteresowań. Jest autorem ponad 90 oryginalnych prac naukowych obejmujących swoim zakresem wielokanałowe układy automatyki, komputerowe systemy sterowania, identyfikację procesów i sterowanie adaptacyjne oraz sztuczną inteligencję ze szczególnym zwróceniem uwagi na systemy ekspertowe i komputerowe wspomaganie podejmowania decyzji. Wyniki swoich prac naukowych przedstawił w postaci monografii naukowych oraz artykułów w takich czasopismach o zasięgu światowym, jak np. Automatica, Regelungstechnik, International Journal of Control, Proceedings IEE, IEEE Transactions on Automatic Control, Applied Stochastic Models and Data Analysis, Transactions of the Society for Computer Simulation, IEEE Transactions on Signal Processing.



Był inicjatorem wielu pionierskich przedsięwzięć naukowych, obejmujących m.in. sterowanie obiektami wielokanałowymi, budowę systemu ekspertowego do identyfikacji modeli matematycznych sygnałów i obiektów (system EDIP i Multi-EDIP), budowę systemu PREDAL do komputerowego wspomagania projektowania układów regulacji adaptacyjnej, opracowanie zestawu regułowo-modelowych skorupowych systemów ekspertowych rmse oraz zainicjowanie w Polsce rozwoju problematyki programowania w logice z ograniczeniami. Jego prace z zakresu uogólnienia reguł Zieglera-Nicholsa dla strojenia regulatorów w wielokanałowych układach regulacji zostały zaliczone do światowego kanonu w zakresie nauk o sterowaniu, a wprowadzona przez niego miara interakcji międzykanałowych dla sterowania wielokanałowego zadomowiła się w światowej literaturze podręcznikowej obejmującej dynamikę i sterowanie procesami pod nazwą „Niederlinski Index’’. Szczególne miejsce w literaturze światowej zajmują również opracowane przez niego, na bazie teorii martyngałów, warunki zbieżności metody najmniejszych kwadratów oraz opracowane na ich podstawie warunki zbieżności minimalnowariancyjnej regulacji samonastrającej. Jego zainteresowania identyfikacją procesów i sterowaniem adaptacyjnym przyczyniły się do tego, że kierowany przez niego Zakład Komputerowych Systemów Sterowania stał się liczącym w świecie ośrodkiem badawczym w dziedzinie aktywnego tłumienia hałasu. Zainteresowania programowaniem w logice z ograniczeniami doprowadziły do zastosowania tej techniki dla opracowania systemu automatycznego układania rozkładu zajęć dla Wydziału Automatyki, Elektroniki i Informatyki Politechniki Śląskiej. Jest również inicjatorem organizacji międzynarodowych warsztatów naukowych CPDC (Constraint Programming for Decision and Control).

W pracy naukowej profesora Niederlińskiego ważne miejsce zajmują również prace wdrożeniowe, jak i współpraca z przemysłem. Zaowocowała ona wieloma bardzo cennymi wdrożeniami w przemyśle chemicznym, metalurgicznym i hutniczym. Kierował między innymi zespołem opracowującym komputerowe sterowanie filtrem bikarbonatu sodowego i węzłem filtracji w Janikowskich Zakładach Sodowych, zespołem dokonującym identyfikacji dynamicznych modeli matematycznych reaktora polichlorku winylu i opracowującym program samonastrajającej regulacji temperatury tego reaktora w Zakładach Chemicznych w Tarnowie, zespołem wdrążającym energooszczędne komputerowe systemy sterowania w Oddziałach Elektrorafinacji Huty Miedzi Legnica i Huty Miedzi Głogów.

Wyrazem uznania dla osiągnięć naukowych profesora Niederlińskiego było powierzenie mu w 1999 roku funkcji redaktora naczelnego czasopisma Archives of Control Sciences oraz przyznanie w 2001 roku Subsydium dla Uczonych Fundacji Nauki Polskiej. Jest on również recenzentem wielu renomowanych czasopism o zasięgu światowym.

Profesor Niederliński jest wybitnym i cenionym wykładowcą, który opracował wiele nowatorskich wykładów obejmujących kompleksową automatyzację procesów ciągłych, systemy i sterowanie, identyfikację procesów, techniki adaptacyjne, systemy automatycznego wnioskowania, systemy ekspertowe oraz programowanie w logice z ograniczeniami. Jest autorem lub współautorem 19 monografii naukowych i podręczników akademickich, z których jeden ,,Systemy cyfrowe automatyki przemysłowej” został przełożony również na język czeski. Na szczególne uznanie zasługuje jego działalność na rzecz upowszechniania nauki obejmująca między innymi autorstwo 3 podręczników dla szkół średnich z zagadnień robotyki, techniki komputerowej i mikroprocesorowej. Ten ostatni miał aż cztery wydania. Był promotorem 19 obronionych prac doktorskich. Czterech jego wychowanków uzyskało habilitację.

Profesor Niederliński prowadzi bardzo aktywną działalność organizacyjną, pełniąc kolejno funkcje: Prodziekana ds. Wieczorowych Studiów Zawodowych (1972-1976) oraz Prodziekana ds. Nauczania i Wychowania (1976-77) na Wydziale Automatyki i Informatyki Politechniki Śląskiej, Zastępcy Dyrektora ds. Nauki Instytutu Automatyki (1977-1981) oraz Kierownika Zakładu Automatyzacji Procesów Przemysłowych (obecnie Zakład Komputerowych Systemów Sterowania) w Instytucie Automatyki (1977-2006), Prorektora ds. Organizacji (1981-1982) oraz Rektora Politechniki Śląskiej (1984-1987), Członka Komitetu Automatyki i Robotyki PAN, od 1981, od 1987 r. do 2006 r. – wiceprzewodniczącego, a od marca 2006 – przewodniczącego, Członka Komitetu Badań Naukowych (1991–1994), Przewodniczącego Sekcji C-4 Projektów Celowych KBN (2000-2001), Członka Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych (1991-1994, 1994-1997), Członka Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego (1990-1993), Członka IFAC Technical Committee on Modelling, Identification and Signal Processing (1991–2000).

Za wyniki osiągnięte w pracy naukowej, organizacyjnej i dydaktycznej profesor Niederliński został między innymi odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Aktywność zawodowa profesora Niederlińskiego zawsze była podporządkowana pracy badawczej i jej zastosowaniom. Jej znakomite wyniki spowodowały, że cieszy się on ogromnym szacunkiem i uznaniem w kraju i poza jego granicami, a jego osiągnięcia są czasami bardziej znane poza murami macierzystej uczelni niż w jego bliskim otoczeniu.

Jarosław Figwer


Uroczysta Rada Wydziału Budownictwa z okazji 100. urodzin prof. Antoniego Rosikonia



W czerwcu Wydział Budownictwa obchodził niezwykły jubileusz – 100. urodziny prof. Antoniego Rosikonia. W związku z tą rocznicą, w piątek 15 czerwca zorganizowana została Uroczysta Rada Wydziału Budownictwaz udziałem profesora A. Rosikonia.



W uroczystości wzięli udział także JM Rektor Politechniki Śląskiej prof. Wojciech Zieliński oraz Dziekan Wydziału Budownictwa prof. Jan Ślusarek, a także wiele osób, które czują się z profesorem Rosikoniem związane – jego byli uczniowie i współpracownicy.

Prof. Rosikoń, który pozostaje w znakomitej kondycji, otrzymał podczas uroczystości wiele listów gratulacyjnych, a poza tym portret Jana Pawła II – od górników i prezydenta Wałbrzycha, a także specjalnie przygotowaną przez prof. Jana Króla z katowickiej ASP metaloplastykę na szkle z wizerunkami prof. Rosikonia z różnych okresów jego życia, symbolizującą nieuchronny upływ czasu.

Podczas uroczystości bardzo bogaty życiorys prof. Rosikonia przybliżył licznie zebranym na spotkaniu gościom prof. Kazimierz Kłosek, Kierownik Katedry Dróg i Mostów Politechniki Śląskiej.
Poniżej publikujemy obszerne fragmenty tego wystąpienia.

Redakcja

Profesor Antoni Rosikoń

Profesor Antoni Rosikoń urodził się 10 czerwca 1907 roku w Grodkowie Siewierskim jako syn Wojciecha, pracownika kolei i Heleny z domu Nikodem. Ukończył ośmioklasowe (wówczas) Gimnazjum Państwowe im. Romualda Traugutta w Częstochowie. Maturę zdał w 1925 roku. Zgodnie z tradycją rodzinną, wybrał związany z koleją kierunek studiów - Wydział Inżynierii Lądowej na Politechnice Warszawskiej. Pracę dyplomową pt. „Projekt odcinka drogi żelaznej Łódź-Sieradz i rozbudowy stacji rozrządowej Łazy”, wykonał pod kierunkiem promotora prof. Aleksandra Wasiutyńskiego. Jeszcze jako student zaprojektował bardzo przydatny wówczas w pracy rozrządowej stacji Łazy specjalny płoz hamulcowy („Inżynier Kolejowy” nr 1/1931).

Dyplom obronił 15 stycznia 1932 roku, z wynikiem bardzo dobrym (5), uzyskując stopień inżyniera dróg i mostów. Po skończeniu studiów rozpoczął staż w Dyrekcji PKP w Katowicach.

Pracował w dziale nawierzchni jako referent, a zgodnie z zasadami obowiązującego stażu, równocześnie poznawał pracę innych referatów, również poza służbą drogową, której był umownym pracownikiem. Staż ukończył egzaminem referendarskim w 1932 roku. Następnie otrzymał nominację na kontrolera drogowego w Oddziale Drogowym w Tarnowskich Górach. Tam zapoczątkował i prowadził przez kilka lat naprawę słabych miejsc w podtorzu, przejawem których były tzw. wychlapki. Aby mierzyć efekt tych napraw, skonstruował i w dużym zakresie własnoręcznie wykonał aparat do pomiaru i diagnostyki nierówności toku szynowego (tzw. dołki). Został on opisany w miesięczniku „Inżynier Kolejowy” nr 12/1935.

W 1935 roku wyjeżdża na wystawę 100-lecia kolei niemieckich w Norymberdze, gdzie był wystawiany jako prototyp wagon pomiarowy do takiego samego pomiaru diagnostycznego nawierzchni. Prezentowano go zwiedzającym jako najnowsze osiągnięcie. Młody polski inżynier A. Rosikoń wskazuje na istotny błąd w konstrukcji aparatu pomiarowego - brak resorów w trójosiowym wózku. Pokazuje fotografie własnego aparatu. Wzbudził tym u wystawców duże uznanie (dla polskiej myśli technicznej). Podano mu specjalną księgę gości honorowych wystawy, aby i on złożył tam swój podpis. Był z tego bardzo dumny, a wszystko to wplatało się w coraz bardziej napiętą sytuację polityczną końca okresu międzywojennego.

W latach 30-tych nauka o odkształceniach terenu pod wpływem eksploatacji górniczej była – mówiąc potocznie - w powijakach. Nie eksploatowano węgla z filarów ochronnych kolei.

Pierwszą eksperymentalną eksploatację wykonano dopiero pod dwutorowym szlakiem Chorzów - Brzeziny (objazd Bytomia) w ciągu głównej a jedynej wtedy magistrali Śląsk - Porty (Gdańsk, Gdynia). Powstała znacznych rozmiarów niecka obniżeniowa. Roboty poszerzenia nasypu i podnoszenia torów wraz z podwyższaniem wiaduktu, przebudowywanego od fundamentów, zostały wykonane w rekordowym czasie 90 dni dzięki bardzo operatywnemu kierowaniu nimi przez inż. A. Rosikonia. 1 stycznia 1939 roku zostaje awansowany na stanowisko naczelnika Oddziału Drogowego w Cieszynie Zachodnim. Wczesnym rankiem 1 września 1939 r. jako ostatni odjeżdża ze stacji Cieszyn Zach. wraz z całym pociągiem ewakuacyjnym (z załogą) zgodnie z planami MOB, które wiezie ze sobą w specjalnym worku azbestowym. Podczas okupacji w latach 1940-1945 pracuje w kopalnictwie rud żelaza okręgu Częstochowa, gdzie prowadzi dział budowlany.

W kilka dni po wycofaniu się Niemców z Katowic, A. Rosikoń dociera do Katowic, gdzie obejmuje stanowisko zastępcy naczelnika Służby Drogowej w DOKP. Prowadził wówczas odbudowę zniszczonych torów i obiektów inżynierskich. Decydował jednoosobowo, czy po torach i mostach, zaledwie prowizorycznie, dopiero co naprawionych, można przepuścić pociągi. Jako ciekawostkę należy tu nadmienić, że w pierwszych dniach lutego 1945 r. – tuż po wyzwoleniu Katowic pilotował pierwszy pociąg (tygodnik „STOLICA” 4 maja 1980 r. str. 16) z węglem ze Śląska w kierunku Warszawy. Kilka tygodni później pilotował pierwszy pociąg osobowy relacji Katowice – Warszawa.

Po roku bezpłatnego urlopu na PKP dla pracy w Politechnice Śląskiej, gdzie został zaproszony przez ówczesnego pierwszego Rektora i organizatora uczelni prof. Kuczewskiego do zespołu opracowującego programy nauczania, A. Rosikoń wraca do pracy w Służbie Drogowej DOKP w Katowicach ale już nie na stanowisko kierownicze (ciągle i do końca bezpartyjny). Czasy początku lat 50-tych nie są przyjazne. Jest szeregowym pracownikiem, inżynierem do rozwiązywania trudnych, nieszablonowych zadań (np. budowa kolei piaskowych), do których nie ma chętnych nie tylko na kolei, ale również w górnictwie, hutnictwie czy budownictwie. Opracował w tym zakresie kilkaset opinii, ekspertyz, zawsze podając konkretne rozwiązanie zadania, nierzadko na poziomie projektu technicznego. Za szereg opracowań nie podejmuje należnych mu honorariów, przeznaczając je na cele charytatywne.

Działał wielostronnie i nie bez sukcesów w kilku dziedzinach wiedzy inżynierskiej i nauki jakich jak: mechanika gruntów i fundamentowanie (jako pierwszy w kraju tłumaczy z j. niemieckiego książkę Terzaghiego „Bodenmechanik”), zabezpieczanie budowli liniowych i zwartych na wpływy eksploatacji górniczej, planowanie rozbudowy sieci kolejowej w GOP, projektowanie i kierowanie robotami modernizacji stacji (Zawiercie-Gliwice) do elektryfikacji tego odcinka, układy komunikacyjne miejskie i regionalne (współpraca z urbanistami).

Jako członek Komisji Budowlanej Zespołu GOP Polskiej Akademii Nauk, działającej pod kierownictwem prof. dr inż. Franciszka Wasilkowskiego, współtworzył warunki koegzystencji górnictwa i kolei. Powołany przez Prezesa Rady Ministrów PRL na stałego członka kilkuosobowej Komisji d/s Ochrony Powierzchni przy WUG działał w tej Komisji prawie przez cały okres czasu jej istnienia.

Do ważniejszych i całkowicie oryginalnych osiągnięć tamtych lat należy bez wątpienia zaliczyć: pierwsze w kraju przesunięcie budynku (nastawni) w Strzemieszycach Płd. (pod normalnym ruchem) o 6 metrów w ciągu 5 godzin, przy normalnym uruchamianiu napędów zwrotnic i semaforów za pomocą pędni drutociągowych (ciągła korekta ich długości) i osobiste kierowanie wszystkimi robotami, dzięki czemu linia kolejowa Ząbkowice - Szczakowa była zelektryfikowana o pół roku wcześniej oraz obniżono koszt inwestycyjny o 2/3; stworzenie prywatnym kosztem własnego laboratorium do standardowych badań fizycznych i mechanicznych cech gruntu – końcowym etapem tych działań jest budowa prototypowego wielkowymiarowego aparatu do badania wpływu odkształceń poziomych podłoża górniczego (rozciąganie, ściskanie) na rozkład naprężeń kontaktowych pod ławą fundamentową; wiodącą rolę w projektowaniu i nadzorze nad budową dużej stacji rozrządowej Niedobczyce, posadowionej na terenie bagiennym, gdzie wysokie nasypy zbudowano po raz pierwszy ze skały płonnej – w trakcie budowy stacja była poddana dodatkowo intensywnym oddziaływaniom górniczym; problem wykorzystania odpadów pogórniczych jako tzw. gruntów antropogennych w inżynierii lądowej został w ujęciu naukowym podjęty dopiero po kilkunastu latach.

W 1961 Antoni Rosikoń roku zostaje mianowany Dyrektorem Biura Projektów Kolejowych w Katowicach. Przygotowuje (we współpracy z prof. Janem Podoskim) rozwiązania komunikacji kolejowej i drogowej w tworzonym Rybnickim Okręgu Węglowym. Przez całą dekadę lat 60-tych bierze aktywny udział w pracach zespołu nadzorującego eksploatację górniczą KWK „Wałbrzych” pod stacją kolejową i wieloprzęsłowym wiaduktem kolejowym, co umożliwiło nie tylko wydobycie resztek pokładów węgla, lecz zapewniło ciągłość i bezpieczeństwo całej infrastruktury kolejowej tego rejonu sieci (monografia: „Doświadczenia z Wałbrzyskich Kopalń”, GIG 2000 r.).

We wrześniu 1964 roku broni pracę doktorską z zakresu wpływu poziomych odkształceń podłoża na rozkład naprężeń w podstawie ławy fundamentowej. Promotorem pracy był prof. Franciszek Wasilkowski. W wieku 60 lat tj. w 1967 roku na zasadzie porozumienia stron tj. Ministra Szkolnictwa Wyższego i Ministra Komunikacji zostaje przeniesiony służbowo z zadaniem utworzenia Katedry Budowy Kolei na Wydziale Budownictwa Politechniki Śląskiej i kierowania nią - w stopniu docenta. A. Rosikoń w roku 1976 został Dyrektorem Instytutu Dróg i Mostów na Wydziale Budownictwa Politechniki Śląskiej ze stopniem profesora kontraktowego, mimo że Senat Politechniki Śląskiej wystąpił w 1975 roku o nadanie tytułu profesora nadzwyczajnego. Zdaniem ówczesnego ministra Sylwestra Kaliskiego nie można było mianować na profesora nadzwyczajnego osoby tuż przed emeryturą. Odszedł więc z pracy etatowej na Politechnice Śląskiej w roku 1977 jako dr inż.

W 1977 r. wydany zostaje nakładem Ministerstwa Komunikacji normatyw „Wytyczne projektowania mostów i wiaduktów na terenach eksploatacji górniczej” autorstwa A. Rosikonia, który stał się pierwszą tego rodzaju podstawą dla projektantów. Następnie w 1979 roku nakładem WKiŁ ukazuje się książka autorstwa A. Rosikonia pt. „Budownictwo komunikacyjne na terenach objętych szkodami górniczymi”. W wielu miejscach autor książki przedstawił oryginalny wkład w rozwój wiedzy i nauki w zakresie budownictwa komunikacyjnego na terenach górniczych. Książka została wyróżniona nagrodą Polskiej Akademii Nauk, Wydział IV – „jako podręcznik unikatowy”.

Kolejny etap w życiu emeryta Politechniki Śląskiej to ponad 20-letnia praca na stanowisku zastępcy Dyrektora d/s technicznych Zakładu Nowych Technologii i Wdrożeń firmy „GOMEX”, następnie POLON, w końcu ARMEX. Młodsi inżynierowie do dziś wspominają swe problemy z nadążeniem za swym ponad 80-letnim szefem, który nigdy nie brał urlopu, nigdy nie tracił zapału do pracy oraz nowych wyzwań inżynierskich. Zwieńczeniem ogromnego dorobku pracy zawodowej, w tym zwłaszcza naukowego i dydaktycznego, było nadanie dr. inż. A. Rosikoniowi przez Prezydenta RP dnia 25 maja 2001 roku tytułu naukowego profesora nauk technicznych. W chwili obecnej jest on bodajże najstarszym nominowanym emerytowanym profesorem w kraju, również w środowisku swej macierzystej uczelni tj. Politechniki Śląskiej. W wieku 100 lat tj. w 2007 roku prof. A. Rosikoń wydaje książkę pt. „O obrotach podpór i przęseł mostu”. Występuje aktywnie z jej promocją, budząc wciąż u słuchaczy żywe zainteresowanie swym entuzjazmem i pasją doświadczonego badacza. Ma rzadki dar „porywania” słuchaczy, przyciągania ich uwagi, nigdy nie posiłkuje się przy tym żadnym konspektem czy „kartką”.

Wspomnienie o Jubilacie można by zakończyć słowami wypowiedzianymi na Radzie Wydziału Budownictwa Politechniki Śląskiej w 1997 r. przez wychowankę profesora dr inż. Ewę Kononowicz: „...Najkrócej i najbardziej zwięźle to określiłabym profesora słowami: człowiek - pasjonat, inżynier humanista. Obdarzony przez los długim życiem, potrafił to życie wykorzystać w pełni, zgodnie ze swoimi zainteresowaniami technicznymi, na pożytek ludzi i nauki. Ulubiona praca wypełniała i wypełnia nadal wszystkie Jego dni. Nieustannie poszukujący, kształcący się, zawsze nadąża za postępem wiedzy i techniki, sam wnosząc niemały w nią wkład. Miał przy tym szczęście często znajdować się w centrum spraw i zdarzeń ważnych i interesujących, nigdy nie odgrywając roli biernego obserwatora”.

Największą sztuką życia Jubilata jest chyba jednak niezaprzeczalny fakt, że umiał się zestarzeć z wdziękiem. Patrząc na dostojnego Jubilata chciałoby się zauważyć, że każdy z nas może stać się jeszcze młodym, ale musimy się w tym przez bardzo wiele lat zaprawiać. Panu Profesorowi to się w pełni udało!

Kazimierz Kłosek
Kierownik Katedry Dróg i Mostów


Światowy Kongres Naukowy „COMMENT’2007”



W dniach 27-30 maja 2007 roku w Gliwicach, Krakowie i Zakopanem odbył się Światowy Kongres Naukowy – Worldwide Congress on Materials and Manufacturing Engineering and Technology COMMENT’2007. Kongres ten był imprezą naukową o największym zasięgu spośród wszystkich organizowanych w Polsce w obszarze nauk technicznych. Głównymi organizatorami tej bardzo ważnej imprezy naukowej były World Academy of Materials and Manufacturing Engineering WAMME oraz Association of Computational Materials Science and Surface Engineering ACMS&SE oraz Sekcja Materiałów Metalicznych Komitetu Nauki o Materiałach Polskiej Akademii Nauk , których odpowiednio Prezydentem lub Przewodniczącym jest Prof. Leszek A. Dobrzański – Dyrektor Instytutu Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Politechniki Śląskiej. Prof. Leszek A. Dobrzański był Przewodniczącym Komitetów Programowego i Organizacyjnego Kongresu, w skład którego weszło 7 Światowych lub Międzynarodowych Konferencji Naukowych, a w tym: Jubileuszowa XV Konferencja AMME’2007 n.t. Achievements in Mechanical and Materials Engineering, XIII Konferencja CAM3S’2007 n.t. Contemporary Achievements in Mechanics, Manufacturing and Materials Science, a także CABBE n.t. Contemporary Achievements in Biomaterials and Biomedical Engineering, FOUND n.t. Foundry Technologies, POLYMERS n.t. Polymeric Materials Engineering, TMMT n.t. Total Management in Manufacturing Technologies oraz specjalne jubileuszowe Sesje BOSS Bidisciplinary Occasional Scientific Sessions. W organizacji Kongresu oraz wszystkich Konferencji wchodzących w jego skład bardzo aktywnie uczestniczyli Pracownicy Instytutu Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Politechniki Śląskiej, jako członkowie Stowarzyszenia ACMS&SE, tworząc Komitet Organizacyjny oraz przygotowując wydanie wszystkich opublikowanych materiałów Kongresu. W skład Międzynarodowego Honorowego Komitetu Nadzorujące-go, któremu przewodniczył Prof. Leszek A. Dobrzański, weszło 33 wybitnych uczonych z całego świata, w tym 15 z Polski (8 z Politechniki Śląskiej), a w tym V-Prezydenci oraz Członkowie Prezydium Światowej Akademii WAMME z Prof. Ryszardem Nowosielskim i Prof. Janem Szajnarem, redaktorzy naczelni czasopism naukowych o światowym zasięgu oraz zastępcy redaktora naczelnego Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering, jako periodyku naukowego Światowej Akademii WAMME, Przewodniczący 4 Komitetów Naukowych IV Wydziału PAN wraz z Prof. Adolfem Maciejnym i Przewodniczącym tegoż Wydziału Prof. Władysławem Włosińskim, Członkowie Rady Nauki z Prof. Markiem Hetmańczykiem, Rektorzy kilku Uniwersytetów w Polsce, Bułgarii i Ukrainie z JM Rektorem Politechniki Śląskiej Prof. Wojciechem Zielińskim oraz Dziekani Wydziałów Mechanicznego Technologicznego oraz Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Politechniki Śląskiej Prof. Jerzy Świder i Prof. Leszek Blacha.



W Międzynarodowym Komitecie Programowym udział bierze ok. 100 wybitnych uczonych z ponad 30 krajów Świata.

Kongres umożliwił liczne bezpośrednie i żywe dyskusje na temat prowadzonych lub planowanych badań. Celem Kongresu było opracowanie komentarza środowiska naukowego w sprawie aktualnego stanu rozwoju inżynierii materiałowej, mechanicznej i wytwarzania oraz dyskusja nad nowymi trendami w ich rozwoju w ciągu następnych dekad XXI wieku, na tle przedstawionych osiągnięć w zakresie najnowszych badań dotyczących tematyki Kongresu dokonanych nie tylko w krajowych ośrodkach naukowych, lecz również w wielu ośrodkach zagranicznych na wszystkich Kontynentach. Oprócz licznej delegacji Polski, wśród ok. 300 uczestników Kongresu obecni byli przedstawiciele 42 Krajów, w tym z Arabii Saudyjskiej, Australii, Bośni i Hercegowiny, Brazylii, Brunei, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Egiptu, Estonii, Francji, Hong Kongu, Indii, Iranu, Irlandii, Izraela, Japonii, Kanady, Kataru, Korei, Litwy, Macedonii, Malezji, Niemiec, Omanu, Portugalii, Rumunii, Singapuru, Słowacji, Słowenii, Stanów Zjednoczonych Ameryki, Tajwanu, Turcji, Ukrainy, Wielkiej Brytanii, Węgier i Włoch. Kongres stworzył zatem znakomitą okazję nawiązania kontaktów osobistych umożliwiających współpracę z naukowcami z innych krajów, a młodym naukowcom możliwość spotkania światowej sławy autorytetów.
Tematyka Kongresu dotyczyła bardzo obszernej problematyki inżynierii materiałowej, inżynierii wytwarzania, metalurgii, mechaniki, budowy i eksploatacji maszyn, inżynierii powierzchni, zarządzania przemysłowego, czystszej produkcji oraz edukacji technicznej.



W szczególności m.in. poruszono zagadnienia doboru materiałów oraz procesów wytwórczych w celu kształtowania ich struktury i własności użytkowych, procesów odlewania, obróbki plastycznej i łączenia metali, technologii budowy maszyn, mechaniki technicznej i modelowania w mechanice i wytrzymałości materiałów, komputerowego wspomagania doboru materiałów, projektowania oraz wytwarzania, rozwoju nowych programów nauczania, wyzwań dotyczących poszerzenia Europejskiego Rynku Pracy, zarządzania przemysłowego i jakością, zastosowania metod czystszej produkcji w przemyśle.

Spośród kilkuset nadesłanych artykułów, w wyniku bardzo starannej procedury opiniodawczej dokonanej na podstawie 2-3 recenzji każdego z artykułów i po licznych poprawkach i uzupełnieniach wynikających z uwag zawartych w tych recenzjach, do programu Kongresu zakwalifikowano ok. 250 referatów, w tym 5 do wygłoszenia na Sesji Otwarcia Kongresu i 40 na Sesjach Plenarnych, a ok. 200 do zaprezentowania w formie posterów. Jednostronicowe streszczenia zakwalifikowanych referatów wraz z programem Kongresu opublikowano w formie dysku CD dostarczonego uczestnikom przy rejestracji. Artykuły naukowe opracowane na podstawie referatów kongresowych opublikowano w 8 kolejnych numerach Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering oraz w 4 kolejnych numerach Archives of Materials Science and Engineering, których redaktorem naczelnym jest Prof. Leszek A. Dobrzański. Wydano 2 rozszerzone numery Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering. Jeden z nich zawiera 60 artykułów opracowanych przez wybitnych uczonych z 32 krajów na zaproszenie i pod gościnną redakcją V-Prezydent Światowej Akademii WAMME Prof. Marii Heleny Robert z Brazylii i Grona Wychowanków, zawierających zwykle podsumowanie własnych osiągnięć naukowych zaproszonego Autora z ostatnich lat, o bardzo wysokim poziomie naukowym, a przygotowanych dla uczczenia 60. Rocznicy Urodzin Prof. Leszka A. Dobrzańskiego, przypadającej w 2007 roku. Drugi z tych numerów zawiera ponad 40 artykułów autorstwa Pracowników Zakładu Technologii Procesów Materiałowych, Zarządzania i Technik Komputerowych w Materiałoznawstwie, kierowanego przez Prof. Leszka A. Dobrzańskiego i został przygotowany w związku z 10. Rocznicą założenia Instytutu Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych, która mija 1 października 2007 roku.

Pierwszy dzień Kongresu to recepcja w Zakopanem oraz koktajl powitalny . Część uczestników Kongresu poprzedziła przyjazd do Zakopanego wizytą w Instytucie Materiałów Inżynierskich
i Biomedycznych Politechniki Śląskiej w Gliwicach w pierwszym dniu Kongresu rano lub nawet w przeddzień.

Kongres COMMENT’2007 rozpoczął się uroczyście w drugim dniu, t.j. 28 maja 2007 roku, w Wielkiej Auli Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (Fot.1). Sesję Otwarcia poprowadził Prezydent Akademii WAMME Prof. Leszek A. Dobrzański w asyście V-Prezydentów WAMME Prof. Marii Heleny Robert z Brazylii oraz Prof. Marka J. Jacksona ze Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz JM Rektora Politechniki Krakowskiej Prof. Józefa Gawlika, reprezentującego środowisko Gospodarzy z Krakowa (Fot.2). W trakcie Uroczystości Prof. Kanaka D.V.P. Yarlagadda z Australii (Fot.3), Prof. Ming-Yen Tan z Singapuru oraz Prof. Georgiy Drapak z Ukrainy uzyskali nagrody im. Prof. Fryderyka Stauba za współpracę z polskim środowiskiem naukowym w dziedzinie nauki o materiałach i inżynierii wytwarzania wraz ze statuetką Złotej Sowy za rok 2007. Wręczono również taką nagrodę za rok 2006 Prof. Jerry’emu Sokolowskiemu z Kanady. W poprzednich latach nagrody uzyskali inni wybitni naukowcy światowego formatu, a w tym Prof. Marcel. H. Van de Voorde z Belgii, Prof. Frank W. Travis z Wielkiej Brytanii, Prof. Jose M. Torralba Castello z Hiszpanii, Prof. Maria Helena Robert z Brazylii, Prof. Boris I. Tomov z Bułgarii, Prof. Saleem M.S.J. Hashmi z Irlandii, Prof. Yosef Katz z Izraela, Prof. Marcel Zitnansky ze Słowacji, Prof. Janez Kopač ze Słowenii, Prof. Bożo Smoljan z Chorwacji, Prof. Belen Levenfeld z Hiszpanii, Prof. Mario Rosso z Włoch, Prof. Jaroslav Koutsky z Czech, Prof. Yong Taek Im z Korei, Prof. Paul Siffert z Francji, Prof. Yuriy Rudavskiy z Ukrainy, Prof. Toshio Haga z Japonii oraz Prof. Spillios Fassois z Grecji. W trakcie uroczystości otwarcia Kongresu wręczono również po raz pierwszy Honorową Nagrodę Akademii WAMME im. Jana Adamczyka dla młodego naukowca za wyróżniającą się pracę doktorską lub habilitacyjną. Nagrodę tę odebrał Dr Tomasz Tański z Politechniki Śląskiej za pracę doktorską dotyczącą stopów magnezu, wykonaną pod opieką promotorską Prof. Leszka A. Dobrzańskiego. Wszyscy laureaci nagród wygłosili wykłady okolicznościowe. Prof. Georgiy Drapak z Ukrainy przybliżył ponadto zebranym, przebieg uroczystości nadania Tytułu
i Godności Doctora Honoris Causa Prof. Leszkowi A. Dobrzańskiemu, która miała miejsce w Chmielnickim Uniwersytecie Narodowym w dniu 23 maja 2007 roku (Fot.4). Następnie Dyrektor Biura British Standard Institution w Polsce Dr Krystyna Stephens z Wielkiej Brytanii wręczyła Instytutowi Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Politechniki Śląskiej Certyfikat potwierdzający wdrożenie systemu zarządzania jakością w zakresie działalności dydaktycznej i badań naukowych. Zwróciła przy tym uwagę, że jest to pierwszy przypadek w Polsce, kiedy jednostka naukowo-dydaktyczna uzyskała taki certyfikat, obejmujący kompleksowo zarówno badania naukowe, jak i działalność dydaktyczną, potwierdzając przy tym bardzo wysoki poziom zarządzania jakością w tym Instytucie. Wręczyła również odpowiedni list gratulacyjny Dyrektorowi Instytutu Prof. Leszkowi A. Dobrzańskiemu. Wykłady generalne inaugurujące Kongres wygłosili kolejno Prof. Mark J. Jackson ze Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz Prof. Stanisław Mitura z Politechniki Łódzkiej. W trakcie uroczystości Otwarcia Kongresu wręczono również Honorową Nagrodę Sowy Akademickiej za całokształt współpracy ze środowiskiem inżynierii materiałowej i wytwarzania Dr Krystynie Stephens z Wielkiej Brytanii i Grupie MoCarta, która dała piękny i intrygujący koncert, uświetniając Uroczystość Otwarcia Kongresu. Pozostałe 2 nagrody przyznane JM Rektorom Politechniki Śląskiej i Chmielnickiego Uniwersytetu Narodowego
z Ukrainy Prof. Wojciechowi Zielińskiemu i Prof. Mykole Skybe zostaną wręczone w terminie późniejszym, gdyż Laureaci nie mogli wziąć udziału w Kongresie z ważnych powodów rodzinnych. Po uroczystym Otwarciu Kongresu jego uczestnicy zwiedzili Collegium Maius (Fot.5) i udali się na wspólny obiad w historycznej Restauracji Hawełki w Rynku Głównym, w tym w słynnej Sali Tetmajerowskiej. Wycieczkę pieszą po Centrum historycznym Krakowa zakończyła 2-godzinna wizyta w Komnatach Królewskich i w Skarbcu Zamku Królewskiego na Wawelu oraz w Archikatedrze Wawelskiej. Drugi dzień Kongresu zakończyła folklorystyczna impreza w szałasie w Zakopanem przy dźwiękach góralskiej muzyki.

W trakcie Sesji Plenarnych prezentowano bardzo interesujące referaty, których Autorami byli uczeni ze wszystkich Kontynentów. Uczestnicy Kongresu żywo reagowali, biorąc aktywny udział w dyskusjach. Żywą reakcję wywoływały również postery (Fot.6), a dyskusje nad ich tematyką trwały nieraz nawet dłużej niż oficjalne sesje (Fot.7). Dla ułatwienia pełnego rozeznania w tematyce posterów Organizatorzy rozpoczęli trzeci dzień Kongresu Specjalną Sesją Plenarną, w trakcie której w zbiorczym syntetycznym referacie zaprezentowano wszystkie Zespoły Autorskie oraz krytycznie przeanalizowano tematykę każdej z prac zakwalifikowanych do Sesji Posterowej. Uczestnicy Kongresu bardzo wysoko ocenili poziom prezentowanych prac, jak również sposób organizacji obrad Kongresu.

Kulminacyjnym momentem trzeciego dnia, a jak się później okazało – całego Kongresu było Otwarte Posiedzenie World Academy of Materials and Manufacturing Engineering WAMME dedykowane Prof. Leszkowi A. Dobrzańskiemu – Prezydentowi WAMME, z okazji przypadającej w 2007 roku 60. Rocznicy Jego Urodzin. Uroczystość, w której udział wzięło ponad 250 osób (Fot.8), poprowadzili członkowie WAMME – jej V-Prezydenci Prof. Maria Helena Robert z Brazylii oraz Prof. Mark J. Jackson ze Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz Prof. Jerzy Świder – Dziekan Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej. Prof. Maria Helena Robert wygłosiła okolicznościową laudację. Stwierdziła m.in., że „W trakcie Konferencji CAM3S
w Zakopanem, podczas nieobecności Prof. Dobrzańskiego, spowodowanej obłożną chorobą, członkowie WAMME postanowili, aby zadedykować Mu XV Konferencję AMME, w celu uczczenia 60. Rocznicy Jego Urodzin i okazania naszego szacunku i uznania dla znakomitych osiągnięć naukowych, dydaktycznych i organizacyjnych Prof. Dobrzańskiego, włącznie z Jego rolą w utworzeniu i przewodzeniu Akademii WAMME. (…) Chcę powtórzyć tu kilka słów, za Prof. Wilhelmem Von Humboldtem, których Prof. Dobrzański używa adresując je do osób, które szanuje i które w ciągu lat honoruje specjalnymi nagrodami : „Uniwersytet, a nawet nauka są czynione przez Ludzi”. Prof. Dobrzański jest właśnie wzorem dla grona współpracujących z Nim naukowców i dla młodej generacji. Jego pasja, zaangażowanie, inteligencja, kreatywność, naturalne przywództwo i ponad wszystko życzliwość dla kolegów i studentów, na równi z przykładowo wysokimi standardami moralnymi i etycznymi, stanowią inspirację oraz wzór do naśladowania dla wszystkich osób zaangażowanych w działalność naukową.(…) Prof. Dobrzański jest wielkim menadżerem i utalentowanym organizatorem(…). Jest kierownikiem (…) osób, z którymi ma wspaniałe, bardzo przyjazne relacje. On po prostu lubi pomagać ludziom i to jest jedna z Jego niezliczonych zalet, którą stara się przekazać swym studentom, młodym współpracownikom i ludziom skupionym wokół Niego. Prof. Dobrzański stworzył duży zespół wychowanków – swoją własną Szkołę Naukową.(…) Osiągając 60 lat, wiek, w którym zwykli ludzie zaczynają zastanawiać się nad zwolnieniem aktywności zawodowej i nad wędkowaniem, Prof. Dobrzański, zupełnie przeciwnie, wydaje się być na początku nowej ery. Jego aktywność jako członka licznych gremiów akademickich i naukowych, zarówno w Polsce, jak i zagranicą, jako członka kolegiów redakcyjnych wielu czasopism naukowych i jako członka komitetów programowych wielu ważnych międzynarodowych konferencji naukowych na całym Świecie, ulega tylko intensyfikacji w miarę upływu lat. Należy także zauważyć wielką pracę Prof. Dobrzańskiego nad promocją Jego ukochanego Kraju zagranicą przez rozwój współpracy międzynarodowej. (…)”. Pełen tekst tego adresu Prof. Dobrzański uzyskał w formie trwałego dyplomu Akademii WAMME sygnowanego przez Prof. Marię Helenę Robert. Wiele serdecznych słów pod adresem Dostojnego Jubilata skierował następnie Dziekan Prof. Jerzy Świder, wraz z Zespołem Prodziekanów Wydziału Mechanicznego Technologicznego, którzy przekazali także okolicznościowe upominki w imieniu Społeczności Wydziału. Nie zabrakło bardzo licznych życzeń, kwiatów i upominków od szerokiego grona Wychowanków, a także wiele adresów i okolicznościowych upominków od Współpracowników z macierzystego Wydziału, z wielu ośrodków akademickich w Polsce, a także z ponad 30 krajów Świata (Fot.9,10). Zebrani otrzymali okolicznościowy medal wydany przez Mennicę Polską staraniem grona Wychowanków Prof. Leszka Dobrzańskiego. Uroczystość zakończyło wystąpienie Prof. Leszka A. Dobrzańskiego (Fot.11), który po analizie kolei swej drogi życiowej, wyraził podziękowanie wszystkim Środowiskom, z którymi współpracował dotychczas, Studentom i Wychowankom, Władzom Akademickim oraz członkom Społeczności Międzynarodowej,a także najbliższej Rodzinie i oczywiście wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób przyczynili się do zorganizowania tej Uroczystości, w której udział wzięło ok. 250 osób.

W trakcie uroczystego Bankietu wieńczącego trzeci dzień Kongresu wręczono dyplomy i medale Akademii WAMME kolejnym 10 jej członkom (Fot.12).

W czwartym dniu Kongresu po Sesjach Plenarnych zakończono imprezę merytorycznym podsumowaniem dokonanym przez Prezydenta WAMME Prof. Leszka A. Dobrzańskiego. Na zakończenie Prof. Dobrzański podziękował wszystkim Autorom, Recenzentom, Redaktorom, Członkom Komitetu Organizacyjnego i wszystkim pozostałym Osobom, które przyczyniły się do zorganizowania imprezy i jej sukcesu. W następnym roku Światowa Akademia WAMME przewiduje zorganizowanie w Polsce Konferencji AMME w pierwszej połowie roku oraz Konferencji CAM3S lub M3E w Turcji lub Chorwacji w drugiej połowie roku. Kolejny Kongres COMMENT jest planowany w Polsce w roku 2008.

Klaudiusz Gołombek
w imieniu Komitetu Organizacyjnego Światowego Kongresu COMMENT’2007
Instytut Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych


XXX Międzynarodowa Konferencja IC-SPETO 2007

W dniach 23-26 maja 2007 roku odbyła się 30-ta Międzynarodowa Konferencja z Podstaw Elektrotechniki i Teorii Obwodów IC-SPETO.


Uczestnicy XXX IC-SPETO w Ustroniu


Jubileuszowe 30-te spotkanie elektrotechników, elektroników oraz informatyków odbyło się w Ustroniu. Pogodna aura oraz wyśmienite nastroje uczestników sprzyjały gorącej i serdecznej atmosferze w trakcie sesji plenarnych, plakatowych jak i częstych i żywych dyskusji prowadzonych w kuluarach. Uroczystego otwarcia Seminarium dokonali prof. St. Bolkowski, Dziekan Politechniki Śląskiej prof. L. Topór-Kamiński, Dyrektor Instytutu Elektrotechniki Przemysłowej i Informatyki prof. B. Baron. Krótka charakterystykę 30 lat konferencji nakreślił prof. St. Bolkowski na tle statystycznych zestawień liczby autorów i referatów na przestrzeni lat 1977-2007.


Otwarcie sympozjum - głos zabiera Dziekan Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej prof. L. Topór-Kamiński (siedzą od lewej profesorowie: M. Pasko, St. Bolkowski, P. Wach (senator RP), B. Baron)


Tematyka Sympozjum obejmuje od trzydziestu lat zagadnienia teorii obwodów, pola elektromagnetycznego, pól sprzężonych, analizy i syntezy, przetwarzania sygnałów, elektroniki jak i coraz częściej elementów informatyki, która wiąże się z praktycznie wszystkimi aspektami współczesnych badań nauk technicznych.


Referat monograficzny wygłasza profesor Piotr Wach (Politechnika Opolska, senat RP)


W tym roku liczba przedstawionych referatów o ogólnej liczbie 125 wygłoszono w ramach sesji referatowych oraz prezentowano na sesjach plakatowych. Sesje plakatowe – lubiane przez uczestników – obejmują znaczną część referatów prowadząc do dłuższych i swobodniejszych dyskusji w węższym gronie. Sprzyja to pełniejszej a często dużo dłuższej oraz bardziej intensywnej wymiany zdań w porównaniu z sesjami referatowymi gdzie czas dyskusji jest ściśle ograniczony.


Uczestnicy wycieczki na Równicę


Referaty monograficzne w tym roku wygłosili m.in.: profesorowie T. Kaczorek,J. Klamka, P. Wach (senator RP) oraz doktor J. Starzyński. Profesor P. Wach wygłosił bardzo interesujący referat pt. Alarm w sprawie kształcenia na ścisłych technicznych kierunkach studiów – sytuacja w kraju i w Europie, który spotkał się z szerokim odzewem i wzbudził dyskusje wśród uczestników Konferencji na długo po wygłoszeniu referatu.

Organizatorzy Seminarium przykładają dużą uwagę do pełnego zagospodarowania czasu m.in. programem turystycznym. Pozwala to uczestnikom na kontynuację dalszych dyskusji tworząc atmosferę dla partnerskiej wymiany poglądów. W tym roku uczestnicy wzięli udział w wycieczce na Czantorię oraz na Równicę.

Przez cały czas konferencji dla dobra uczestników konferencji IC-SPETO pracują panie z sekretariatu pani Grażyna Wegiera oraz dr Renata Frączek.

Podsumowując Konferencję należy stwierdzić, iż cieszy się zasłużoną popularnością wśród szeroko rozumianej elektrotechniki w kraju jak i w zagranicy. Organizatorzy Konferencji IC-SPETO dokładając starań o utrzymanie wysokiego merytorycznego i organizacyjnego poziomu zapraszają już na kolejne 31 IC-SPETO. Referaty publikowane w materiałach konferencyjnych są odnotowane w bazie INSPEC, zaś konferencja legitymuje się logo IEEE o szeregu lat.


Liczba artykułów prezentowanych na Konferencji
IC-SPETO w latach 1977 - 2007


Liczba autorów referatów prezentowanych na Konferencji
IC-SPETO w latach 1977 - 2007



Marian Pasko, Dariusz Spałek
Instytut Elektrotechniki Przemysłowej i Informatyki, Zakład Elektrotechniki Teoretycznej, Informatyki i Telekomunikacji


Politechnika Śląska w rankingach


Przy okazji publikacji kolejnych rankingów szkół wyższych w środowisku akademickim podnosi się wrzawa. Pojawiają się głosy oburzenia i narzekania bądź to na metodologię opracowania danej klasyfikacji, bądź to (co zdarza się chyba jednak częściej) na same wyniki rankingów, czyli konkretne miejsca, jakie zajmują w nich poszczególne uczelnie. Przyznać należy, że wiele z tych głosów jest uzasadnionych, a kryteria brane pod uwagę przez opracowujących poszczególne zestawienia są często tendencyjne i niepełne. Mimo to do obecności rankingów w mediach trzeba się jednak po prostu przyzwyczaić, w czym zresztą skutecznie pomaga stale rosnąca ich liczba.

Więc zamiast zżymać się na brak obiektywizmu w opracowaniu klasyfikacji, lepiej chyba przeprowadzić ich chłodną analizę, podsumować rankingi opublikowane w bieżącym roku i sprawdzić, jak wypadła w nich nasza uczelnia.

Tygodnik „Polityka” (13 czerwca, nr 24/2608) już o raz ósmy opublikował Ranking Wyższych Uczelni. Tytuł ten jest jednak nieco mylący, ponieważ tygodnik, jak zwykle i jako jedyny, nie opracował rankingu uczelni, a zestawienie jedynie kilku kierunków studiów. Wśród nich znalazły się dwa prowadzone na Politechnice Śląskiej: informatyka oraz socjologia. Kierunki oceniane były na podstawie rozesłanych do uczelni ankiet według trzech kryteriów: pozycji akademickiej, siły kadry oraz przyjaznego studiowania. W ostatecznym zestawieniu bardzo wysokie – 3. miejsce wśród wszystkich uczelni w Polsce – zajął kierunek informatyka prowadzony na Wydziale Automatyki, Elektroniki i Informatyki. Socjologia, prowadzona na Wydziale Organizacji i Zarządzania, uplasowała się natomiast na 13. pozycji. To stosunkowo wysokie miejsce, biorąc pod uwagę, że kierunek ten funkcjonuje na naszej uczelni zaledwie 6 lat.

Wszystkie pozostałe publikowane rankingi przedstawiają już klasyfikację uczelni. „Perspektywy” oraz „Rzeczpospolita” opracowały swój ranking jak zwykle bardzo szczegółowo, oceniając cztery najistotniejsze czynniki: prestiż, siłę naukową, warunki studiowania i zagraniczne kontakty uczelni. Liczyło się to, które uczelnie wybierają laureaci olimpiad, ile tytułów i stopni uczelnia nadała w minionym roku, jak wysoko wykwalifikowana jest kadra, rozpoznawalność uczelni w środowisku biznesowym, a także zbiory bibliotek i szanse studentów na pracę lub naukę za granicą. Politechnika Śląska w rankingu „Perspektyw” oraz „Rzeczpospolitej” znalazła się na 5. miejscu wśród uczelni technicznych, odnotowując 1-punktowy spadek, oraz na 18. wśród wszystkich szkół wyższych, czyli aż o 6 miejsc wyżej w porównaniu z rokiem 2006.

Najlepsze miejsce ze wszystkich nasza uczelnia zajęła w rankingu tygodnika „Newsweek Polska”, opublikowanym 14 maja (nr 20/2007). W tym ogólnopolskim rankingu wyższych uczelni Politechnika Śląska uplasowała się na 3. miejscu wśród wszystkich uczelni – czyli tak, jak w roku ubiegłym – i aż na 2. wśród uczelni technicznych (na 1. miejscu znalazła się Politechnika Warszawska). Na potrzeby rankingu przebadanych zostało 300 najbardziej znaczących w Polsce firm zatrudniających co najmniej 50 pracowników. Miejsce w rankingu zależało od odsetka absolwentów poszczególnych uczelni z ostatnich 10 lat zatrudnionych w badanych firmach. Autorzy rankingu nie brali pod uwagę żadnych innych kryteriów. Interesował ich jedynie czysto rynkowy wymiar dyplomu poszczególnych uczelni. W przypadku Politechniki Śląskiej dyplom jej ukończenia ma zatem bardzo dużą wartość.

W rankingu uczelni technicznych tygodnika „Wprost” (nr 21/2007) nasza Uczelnia podobnie jak w roku ubiegłym, zajęła 6. miejsce na 22 sklasyfikowane polskie uczelnie techniczne.

Pierwsze miejsce zajęła po raz kolejny Politechnika Wrocławska. Najważniejszą składową oceny (60 proc.) było zaplecze intelektualne uczelni, na które składały się: typ kształcenia, jakość jednostek na podstawie waloryzacji KBN, osiągnięcia naukowe kadry. W dalszej kolejności (20 proc.) oceniany był proces kształcenia – jakość programów nauczania, umiejętności dydaktyczne kadry, weryfikacja wiedzy, języki obce; a także szanse kariery zawodowej (15 proc.) – popyt na absolwentów, ocena przez pracodawców, „ścieżki kariery” oraz socjalne warunki studiowania (5 proc.).

W tym roku do tytułów publikujących własne rankingi dołączyła „Gazeta Finansowa”, która wyraźnie zamierza konkurować z rankingiem „Newsweeka” stosując podobne kryteria oceny. „Gazeta” wyprzedziła przy tym wszystkie inne tytuły, publikując swoją klasyfikację już w marcu (nr 10) br. Zgodnie z założeniem autorów opracowania, miało ono świadczyć o tym, jakie miejsce w życiu zawodowym znaleźli absolwenci poszczególnych szkół. Autorzy rankingu pytali się o to, jakie uczelnie ukończyli prezesi i członkowie zarządów firm z listy 1000 Największych Firm w Polsce. Na ankiety odpowiedziało blisko 700 firm. Politechnika Śląska została w tym badaniu wskazana 70 razy, co umiejscowiło ją na 9. miejscu – ex aequo z Politechniką Poznańską i Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu – wśród wszystkich polskich uczelni. Wśród uczelni technicznych Politechnika Śląska uplasowała się na 4. pozycji znów razem z Politechniką Poznańską.

Na zakończenie podsumowania warto przytoczyć klasyfikację Mistrzostw Polski Szkół Wyższych, publikowaną co dwa lata przez Akademicki Związek Sportowy. W ostatnim zestawieniu Politechnika Śląska po raz pierwszy w historii znalazła się na 1. miejscu ze wszystkich uczelni w Polsce. Jest to olbrzymi sukces naszego środowiska akademickiego.

Rankingi szkół wyższych bardzo znacząco przyczyniają się do kształtowania wizerunku uczelni. Pokazują, w jaki sposób uczelnia jest postrzegana przez środowisko akademickie, dziennikarskie, studenckie, oraz przez maturzystów. Wyniki rankingów z pewnością przekładają się na preferencje maturzystów co do wybieranej uczelni. Tegoroczne wyniki rankingów szkół wyższych są dla wizerunku Politechniki Śląskiej bardzo korzystne. Nasza uczelnia zajęła w nich wysokie pozycje, plasując się w ścisłej czołówce polskich uczelni technicznych.

Szczególnie cieszą wysokie miejsca w rankingach podsumowujących kariery absolwentów („Newsweek Polska” oraz „Gazeta Finansowa”), które świadczą o dużej wartości dyplomu ukończenia Politechniki Śląskiej na rynku pracy, jednoznacznie potwierdzają wysoką jakość kształcenia na naszej uczelni oraz jej atrakcyjność dla kandydatów na studia.

Paweł Doś

Tradycyjnie – już po raz trzeci – podsumowanie rankingów szkół wyższych przedstawiamy w postaci tabeli. Zestawione w niej zostały miejsca, jakie w poszczególnych rankingach zajęły polskie szkoły techniczne. Obowiązuje tu zatem zasada: im mniejsza suma zajętych miejsc, tym lepszy wynik końcowy. W ostatecznym podsumowaniu nasza uczelnia utrzymała pozycję sprzed roku oraz sprzed dwóch lat i ponownie znalazła się na drugim miejscu (tym razem ex aequo z AGH) spośród uczelni sklasyfikowanych we wszystkich cytowanych zestawieniach szkół wyższych.
  
Zajęte miejsce Uczelnia Miejsce w poszczególnych rankingach Miejsce w MPSzW Suma
Perspektywy, Rzeczpospolita Newsweek Wprost Gazeta Finansowa
1. Politechnika Warszawska 1 1 2 1 2 7
2. Politechnika Śląska 5 2 6 4 1 18
3. Akademia Górniczo-Hutnicza 2 3 4 2 7 18
4. Politechnika Wrocławska 3 4 1 8 4 20
5. Politechnika Poznańska 7 5 3 4 5 24
6. Politechnika Łódzka 4 8 5 6 6 29
7. Politechnika Gdańska 6 11 7 3 3 30
8. Politechnika Krakowska 8 6 8 11 8 41
9. Politechnika Szczecińska 9 7 10 13 9 48
10 Politechnika Częstochowska 10 13 13 8 14 58
11. Politechnika Lubelska 12 14 12 10 12 60
12. Politechnika Rzeszowska 17 9 17 6 13 62
13. Politechnika Białostocka 13 12 19 12 10 66

Pozostałe uczelnie kształcące na technicznych kierunkach nie znalazły się na liście, ponieważ nie zostały uwzględnione we wszystkich cytowanych rankingach. Klasyfikacja Mistrzostw Polski Szkół Wyższych jest opracowywana i publikowana co dwa lata przez Akademicki Związek Sportowy.

Złote medale Międzynarodowej Wystawy Wynalazków IWIS 2007



W dniach 30-31 maja 2007 r. w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie odbyła się Międzynarodowa Wystawa Wynalazków IWIS 2007, w której uczestniczyło 100 wystawców z 11 krajów, w tym 35 uczelni wyższych i jednostek badawczo-rozwojowych z Polski. Na wystawie zorganizowanej pod patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Przewodniczącego Rady Głównej Jednostek Badawczo-Rozwojowych zaprezentowano 185 rozwiązań, natomiast do konkursu na najlepsze wynalazki zgłoszono 123 rozwiązania patentowe. Politechnikę Śląską reprezentował Instytut Mechanizacji Górnictwa Wydziału Górnictwa i Geologii, który zgłosił do konkursu dwa wynalazki: „Organ urabiający do kombajnu ścianowego, szczególnie o szerokim zakresie roboczej prędkości posuwu oraz sposób urabiania węgla” – patent nr PL 192 808 opracowany przez zespół autorski: dr hab. inż. M. Jaszczuk, prof. nzw. w Pol. Śląskiej, prof. dr hab. inż. M. Dolipski, dr inż. P. Cheluszka, dr inż. P. Sobota, mgr inż. E. Kusak i „Sposób koncentracji eksploatacji pola ścianowego zwłaszcza ściany zawałowej i zestaw urządzeń do realizacji tego sposobu” – zgłoszenie patentowe nr P.381 762 autorzy: dr hab. inż. M. Jaszczuk, prof. nzw. w Pol. Śląskiej, dr inż. J. Kania.

Międzynarodowe Jury, powołane przy współudziale Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przyznało obu rozwiązaniom złote medale IWIS w kategorii mechanika i inżynieria ogólna.
Autorzy drugiego z wymienionych wynalazków zostali również nagrodzeni na Targach Innowacji Gospodarczych i Naukowych – INTARG 2007 w Katowicach, odbywających się pod honorowym patronatem: Ministra Gospodarki, Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Rady Głównej Jednostek Badawczo-Rozwojowych, medalem Targów Innowacji Gospodarczych i Naukowych INTARG 2007.



Przyznane medale są kolejnym potwierdzeniem wysokiego poziomu innowacyjności opracowań Instytutu Mechanizacji Górnictwa Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej w Gliwicach.

Piotr Sobota

Wręczenie odznak „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej”



Poniżej publikujemy nazwiska pracowników Politechniki Śląskiej, którym JM Rektor przyznał w dniu 18 kwietnia 2007 r. Odznaki „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej”. Wręczenie Odznaki odbyło się 12 czerwca.

Dr inż. Dariusz AUGUSTYN
Dr inż. Małgorzata BACH
Teresa BAŃBUŁA
Mgr Urszula BIERNAT
Dr inż. Tomasz BISKUP
Dr inż. Adam CICHY
Mgr Urszula CIEŚLIK
Danuta DYL
Dr inż. Stanisław GIL
Urszula GLINIANY
Mgr inż. Władysław GLUZA
Dr inż. Waldemar GRZECHCA
Dr inż. Jarosław GRZESIEK
Dr inż. Jacek HULIMKA
Dr inż. Mieczysław JAGODZIŃSKI
Dr inż. Marian KAZEK
Dr inż. Henryk KOCOT
Dr Stanisław KOWALSKI
Dr inż. Piotr KUCZ
Dr Krzysztof LABUS
Gabriela ŁUKASZKIEWICZ
Mgr Mirosława ŁYŻNIK
Dorota MACHULA
Mgr inż. Krystyna MALICKA
Dr inż. Brunon MAREK
Dr inż. Urszula OLSIŃSKA
Barbara PAJER
Iwona PARTYKA
Dr inż. Ai PHAM QUANG
Dr hab.inż.arch. Jan RABIEJ
Dr inż. Zdzisław RAK
Stanisław SIDŁO
Mgr inż. Wiesław SPYRKA
Dr hab.inż. Joanna SURMACZ-GÓRSKA, prof.nzw.w Pol.Śl.
Ewa TARAŁA
Mgr inż. Stanisław WIDEŁ
Krystyna ZUBRZYCKA

Dzień Otwarty Wydziału Chemicznego

W celu przybliżenia Wydziału Chemicznego młodzieży szkół średnich zorganizowano 4 czerwca br. Dzień Otwarty Wydziału, który odbył się w sali nr 1 „Czerwonej Chemii”, przy ul. Ks. M. Strzody 9 oraz w parku wewnątrz wydziałowym.


Wykład popularnonaukowy "Procesy membranowe" dr hab. inż. M. Turka prof. Pol. Śląskiej


Spotkanie przedstawicieli społeczności akademickiej z młodzieżą szkół średnich oraz ich nauczycielami chemii było poprzedzone konsultacją co do uzgodnienia dogodnego terminu. Zainteresowanie młodzieży bezpośrednim kontaktem z Wydziałem było bardzo duże. Na spotkanie przybyło ponad 200 uczniów z 18 śląskich szkół. Program Dnia Otwartego był następujący:

- omówienie możliwości studiowania na Wydziale Chemicznym – kierunki studiów, możliwości, jakie oferują one absolwentom, przedstawił Dziekan prof. dr hab. inż. Jerzy Suwiński,
- wykład popularnonaukowy „Procesy membranowe” wygłosił dr hab. inż. Marian Turek prof. Pol. Śląskiej,
- zwiedzanie w grupach pomieszczeń dydaktycznych oraz naukowych Wydziału Chemicznego,
- spotkanie nauczycieli ze szkół średnich z władzami Wydziału oraz prezentacja osiągnięć Wydziału w formie posterów.


Zwiedzanie pomieszczeń dydaktycznych oraz naukowych Wydziału Chemicznego


W ramach zapoznania się uczniów z nowoczesnymi metodami badań prowadzonymi na Wydziale udostępniono młodzieży m. in. następujące pracownie: mikrokalorymetrii skanningowej, spektroskopii wibracyjnej, wysokosprawnej chromatografii cieczowej, fluorescencyjnej spektrometrii rentgenowskiej oraz jądrowego magnetycznego rezonansu.


Pokaz pirotechniczny


W dalszej części Dnia Otwartego dr hab. inż. Andrzej Wojewódka oraz mgr inż. Janusz Bełzowski przeprowadzili oryginalny pokaz pirotechniczny oparty na badaniach własnych.

Andrzej Wojewódka

Szkolenie obronne kadry kierowniczej Politechniki Śląskiej

Dnia 3 lipca 2007 r. odbyło się szkolenie obronne kadry kierowniczej naszej uczelni. W szkoleniu, zorganizowanym przez Dział Obronny Politechniki Śląskiej i Oddział Specjalny Żandarmerii Wojskowej w Gliwicach, uczestniczyli członkowie Kolegium Rektorskiego, Dziekani wszystkich wydziałów oraz Dyrektor CKI. Z ramienia Uczelni szkoleniem kierował JM Rektor prof. dr hab. inż. Wojciech Zieliński, a z ramienia Oddziału Specjalnego Żandarmerii Komendant płk dypl. Dariusz Siekiera.



Komendant zapoznał uczestników szkolenia z zadaniami Oddziałów Specjalnych Żandarmerii, przedstawiając je jako elitarne jednostki do działań specjalnych o charakterze policyjnym w kraju i na misjach zagranicznych. Zademonstrowane zostało wyposażenie i uzbrojenie Oddziału, a także pokaz działania w sytuacjach szczególnych, takich jak ochrona VIP-a oraz ujęcie podejrzanego.

W części praktycznej szkolenia, która odbyła się na nowej strzelnicy poligonowej w Gliwicach, odbyły się zawody strzeleckie z broni pneumatycznej o Puchar JM Rektora i Komendanta Oddziału Specjalnego. W zawodach indywidualnych zwyciężył Pan prof. Andrzej Karbownik, natomiast w zawodach drużynowych zwyciężyła drużyna Kolegium Rektorskiego.

Wojciech Wydrychiewicz