Strona główna - Z Życia Politechniki Śląskiej

RACJONALNE UŻYTKOWANIE ENERGII
iNFORMACJA O UDZIALE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ W PROGRAMIE BADAWCZYM MIĘDZYNARODOWEJ AGENCJI ENERGII

Instytucjonalna organizacja działalności Międzynarodowej Agencji Energii (IEA) w zakresie badań i rozwoju

Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) w Paryżu została powołana w 1974 roku jako autonomiczny organ Organizacji Gospodarczej Współpracy i Rozwoju (OECD) dla realizacji Międzynarodowego Programu Energetycznego. Współpraca państw członkowskich IEA realizowana jest na poziomie międzyrządowym. Program ten ma na celu wszechstronną energetyczną współpracę krajów członkowskich OECD dla zwiększenia światowego bezpieczeństwa energetycznego przez promowanie racjonalnej polityki energetycznej w skali światowej, modernizowania struktur pozyskiwania i wykorzystania energii, rozwój technologii energooszczędnych i alternatywnych źródeł energii oraz prowadzenie wspólnych badań naukowych i wdrożeń w całym wymienionym zakresie.

Dla realizacji tej międzynarodowej działalności powstała w ramach IEA instytucjonalna Sieć Technologii Energetycznych, a całością programu badań kieruje Komitet Badań i Technologii Energetycznych (CERT), który określa strategię i wytyczne wspólnych badań i analiz technologii energetycznych i ewolucji polityki energetycznej. CERT nadzoruje działalność Komitetów Roboczych (Working Parties) oraz Grup Ekspertów ad hoc. Członkami CERT i Komitetów Roboczych są przedstawiciele krajów członkowskich IEA, desygnowani przez Rządy tych krajów. Działalność Komitetów Roboczych (KR) obejmuje problematykę różnych technologii energetycznych, a to:

Działalność poszczególnych Komitetów Roboczych realizowana jest głównie przez Porozumienia Realizacyjne (Implementing Agreements) dla programów badań i rozwoju określonych dziedzin. Porozumienia te są zawierane na poziomie międzyrządowym przez IEA z poszczególnymi Krajami Członkowskimi. Dla prowadzenia badań są one istotnymi elementami Sieci Technologii Energetycznych IEA. Każdemu Porozumieniu Realizacyjnemu przewodniczy Komitet Wykonawczy (Executive Committee, ExCo), składający się z członków desygnowanych przez Rządy poszczególnych Krajów. Komitet Wykonawczy każdego Porozumienia Realizacyjnego aranżuje w danej dziedzinie tematykę 3-letnich międzynarodowych Projektów Badawczych (Annexes) i nadzoruje ich realizację.

Porozumienia Realizacyjne IEA dla Budownictwa

IEA przykłada bardzo dużą wagę do racjonalnego użytkowania energii w budownictwie. Porozumienia Realizacyjne (P.R.), związane z problematyką budownictwa, należą odpowiednio do Komitetu Roboczego Końcowego Wykorzystania Energii oraz Komitetu Roboczego Energii Odnawialnej. Wiodącym jest Porozumienie Realizacyjne Buildings & Community Systems.
Dla konsolidacji badań powołano na poziomie Sekretariatu IEA „Grupę koordynacji badań dla budownictwa” (Building Co-ordination Group, BCG), która obejmuje:

Forum Budownictwa Przyszłości (Future Buildings Forum), w którym pracuje się nad perspektywą użytkowania energii w zrównoważonym budownictwie w horyzoncie 20 lat. Forum organizowane jest przez Program ECBCS.

W KR Finalnego Wykorzystania Energii (Working Party End-Use Techn.):
- Oszczędzanie energii w budownictwie i systemach komunalnych (Energy Consevation in Buildings and Community Systems – ECBCS),
- Magazynowanie energii (Energy Storage),
- Zdalaczynne ogrzewanie i chłodzenie (District Heating and Cooling),
- Zarządzanie popytem energii (Demant-Side Management)
- Pompy ciepła (Heat Pumps).

W KR Technologii Energii Odnawialnej” (WP Renewable Energy)
- Fotowoltaiczne systemy elektroenergetyczne (Photovoltaic Power Systems),
- Słoneczne ogrzewanie i chłodzenie (Solar Heating and Cooling).

Porozumienie Realizacyjne Programu IEA-ECBCS

Program pt.: „Racjonalne użytkowanie energii w budynkach i systemach komunalnych” (Energy Conservation in Buildings and Community Systems – ECBCS) realizowany jest od 1977r. w Komitecie Roboczym Technologii Bezpośredniego Wykorzystania Energii (Energy End-Use Technologies) – dla badań nad racjonalnym zużyciem energii w światowym budownictwie i gospodarce komunalnej. Krajami członkowskimi Programu ECBCS są (stan na 2006 r.): Australia, Austria, Belgia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Holandia, Izrael, Japonia, Kanada, Niemcy, Norwegia, Nowa Zelandia, Polska, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Turcja, USA, Komisja Wspólnoty Europejskiej (WE), Wielka Brytania, Włochy. Kandydują obecnie: Chiny, Korea, Singapur i Słowacja.
Polskę w Porozumieniu Realizacyjnym IA-ECBCS, z upoważnienia MEN, reprezentuje Politechnika Śląska, a desygnowanym członkiem Komitetu Wykonawczego (ExCo) jest prof. Stanisław Mierzwiński. (E-mail: stanislaw.mierzwinski@polsl.pl). Prace badawcze są prowadzone przez międzynarodowe zespoły ekspertów na koszt swojego kraju. Tematyka jest realizowana poprzez kilkuletnie problemowe projekty badawcze, tzw. „Aneksy”, w oparciu o 4-letnie plany strategiczne całego programu IEA- CBCS.

Aneksy zakończone w 2005 i 2006 roku:
Annex 36: Working Group – Energy Efficiency in Educational Buildings (WG)
Annex 37: Low Exergy Systems for Heating and Cooling of Buildings
Annex 38: Solar Sustainable Housing
Annex 39: High Performance Thermal Insulation Systems
Annex 40: Commissioning of Building HVAC Systems for Improved Energy Performance.
Annex 42: The Simulation of Building-Integrated Fuel Cell and Other Code- neration Systems (COGEN-SIM)

Aneksy aktualnie realizowane w 2007 roku:
Annex 41: Whole Building Heat, Air and Moisture Response (MOIST-ENG)
Annex 43: Testing and Validation of Building Energy Simulation Tools
Annex 44: Integrating Environmentally Responsive Elements in Buildings
Annex 45: Energy-Efficient Future Elec- tric Lighting for Buildings
Annex 46: Energy Efficient Retrofit Measures for Government Buildings (EnERGo)
Annex 47: Cost-Effective Commissioning for Low-Energy Buildings
Annex 48: Heat Pumping and Reversible Air Conditioning
Annex49: Low Exergy Systems for High-Performance Built Environment and Communities Annex 50: Prefabri- cated Systems for Low Energy / High Comfort Building Renewal

Plan strategiczny Porozumienia IEA-ECBCS na lata 2002 – 2006
Głównym celem IEA-ECB&CS jest doskonalenie technologii w obszarze budownictwa z uwagi na racjonalne wykorzystywanie energii i zrównoważony rozwój.
Szczegółowe cele to rozwój badań w zakresie: metodologii projektowania, inżynierii systemów, metod oceny efektywności oraz informacja o rezultatach. Strategia prac badawczo-rozwojowych wynika z różnych sytuacji krajów uczestniczących, gdzie występują różne technologiczne możliwości racjonalnego oszczędzania energii w budownictwie i różne potrzeby pokonywania technicznych barier penetracji rynku przez nowe technologie.
Priorytety w zakresie badań i rozwoju (R&D) dotyczą następującej problematyki:

Współpraca z innymi programami IEA: Solar Heating and Cooling, Heat Pumps, District Heating and Cooling, Energy Storage, Photovoltaic Power Systems, Demand-Side Management oraz z organizacjami CIB i ISO.

Tematyka wybrnych Aneksów Programu IEA-ECBCS i działalność w nich uczestników Strony Polskiej
Annex 36. Workin Group Annex Extension (WG)
Prace grupy The Energy Concept Edvisor stanowią kontynuację i rozszerzenie aneksu 36 Retrofitting in Educational Buildings - Energy Concept Adviser for Technical Retrofit Measures. Wyniki prac wykonanych w ramach tego aneksu zostały wykorzystane przez WG do stworzenia interaktywnego źródła informacji (Energy Concept Adviser) www.anex36.de (dla łatwiejszego dostępu: www.buildingenergyadvisor.com). Strona ta zawiera praktyczne wskazówki dotyczące energetycznie efektywnej modernizacji budynków szkolnych i edukacyjnych. Aktualnie wykonywane prace w ramach grupy WP koncentrują się głównie na tłumaczeniu ECS na języki narodowe państw reprezentowanych w WP. Rozbudowywana jest także baza danych dotycząca sytuacji budynków szkolnych. Realizowane jest to poprzez prowadzenie pomiarów w istniejących obiektach (case studies). Ze strony polskiej głównym wykonawcą był dr inż. Tomasz Mróz z Politechniki Poznańskiej. Zakończono projekt związany z zastosowaniem Energy Concept Adviser (ECA) w szkole w Poznaniu. Projekt miał na celu porównanie wyników ECA z wynikami otrzymanymi po modernizacji jednej ze szkół średnich w Poznaniu oraz przygotowanie polskiej wersji ECA (jeszcze niegotowa). Rozpoczęto projekt mający na celu zastosowanie ECA w budynkach mieszkalnych. Otrzymane wyniki będą porównane z wynikami audytu energetycznego opartego na polskich przepisach.

Annex 37. „Low Exergy Systems for Heating and Cooling of Buildings”
Katedra OWiTO oraz Instytut Techniki Cieplnej Politechniki Śląskiej włączyły się w swoim czasie do badań Aneksu 37, pracując w oparciu finansowym o grant KBN na PB nt. Niskoegzergetyczne systemy ogrzewania budynków. Kierownikiem PB był prof. Janusz Skorek, głównymi wykonawcami prof. Jan Szargut i dr inż. Henryk Foit. Prof. Skorek dwukrotnie uczestniczył w spotkaniach ekspertów Aneksu 37 za granicą. Prace Aneksu 37 zostały przyjęte na ExCo w Portugalii w czerwcu 2005.

Annex 40. „Commissioning Tools for Improved Energy Performance”
Tematyka tego aneksu dotyczyła głównie procesu odbioru i badania budynków mających spełniać wymogi zrównoważonego rozwoju budownictwa (sustainable buildings). „Commissioning” – odbiór i przekazanie obiektu do eksploatacji przeprowadza się pod nadzorem kwalifikowanego, certyfikowanego specjalisty w celu sprawdzenia, czy systemy budynku zostały właściwie zaprojektowane, zainstalowane i funkcjonalnie sprawdzone oraz czy są w pełni zdolne do eksploatacji i spełnienia założeń projektu, zwłaszcza z punktu widzenia użytkowania środowiska, energii i urządzeń. Aneks 40 miał rozwinąć, ocenić i udokumentować narzędzia dla prowadzania procesu odbioru i obsługi budynków we wskazanym zakresie. Narzędzia te obejmują wytyczne procedury odbiorów i zalecenia dotyczące doskonalenia procesu odbioru, a także prototypowe programy, które mogą być wykorzystane jako niezależne narzędzia, albo jako elementy włączone do systemu zarządzania energią w budynku (BEMS). Prace aneksu 40 ukierunkowane były na systemy ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji oraz ich systemy regulacji i kontroli – ze szczególnym akcentem na komfort pomieszczeń i użytkowanie energii. W raporcie końcowym przedstawiono proces badań i organizacji odbioru budynków, podręcznik procedur odbioru, wykorzystanie modeli symulacyjnych oraz systemu zarządzania energią w budynku jako narzędzi odbioru. Przedstawiono procesy odbioru 27 nowoczesnych budynków 12 krajów. Katedra OWiTO Politechniki Śląskiej włączyła się do prac w tym aneksie jako obserwator, ale nie mogła rozwinąć działalności naukowej z uwagi na brak środków finansowych.

Annex 44: Integrating Environmentally Responsive Elements in Buildings
Reagujące elementy budynku zdefiniowano jako elementy konstrukcji budynku, które są w aktywny sposób wykorzystane w procesach przepływu ciepła, światła, wody i powietrza. Oznacza to, że elementy konstrukcyjne, takie jak podłogi, ściany, dachy, fundamenty, mają być w odpowiedni sposób dobrane i zintegrowane z systemami ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, zainstalowanymi w budynku. Przy zastosowaniu odpowiednich strategii kontroli pozwala to na racjonalne użytkowanie energii, w tym na optymalizację użycia naturalnych źródeł energii (oświetlenie dzienne, naturalna wentylacja, chłodzenie pasyw- ne i in.)
Dotychczasowe prace wykonane w ramach wcześniejszych aneksów miały na celu poprawę efektywności poszczególnych elementów budynku: konstrukcji budynku (aneks 32), wentylacji hybrydowej (35) i optymalizacji niskotemperaturowych systemów ogrzewania i wysokotemperaturowych systemów chłodzenia (aneks 37). W oparciu o uzyskane doświadczenia Aneks 44 realizuje następujące cele:

Przegląd obecnego stanu wiedzy na temat reagujących elementów budynku, koncepcji zintegrowanego budynku i metod oceny jego środowiskowych właściwości;

Poprawa i optymalizacja technologii i reagujących elementów budynku;

Opracowanie i optymalizacja nowej koncepcji budynku z integracją jego reagujących elementów i systemów ogrzewczo-wentylacyjnych, a także strategii naturalnej i odnawialnej energii;

Wypracowanie wytycznych i procedur dla oceny właściwości reagujących elementów budynku na funkcjonowanie budynku i dla koncepcji budynku zintegrowanego.
Tematyka aneksu 44 została podzielona na trzy grupy (subtasks):
Subtask A: Reagujące elementy budynku (Reactive Building Elements)
Subtask B: Koncepcja zintegrowanego budynku (Integrated Building Concepts)
Subtask C: Rozpowszechnienie i wdraża- nie wyników (Implementationand and Dissemination)
Ze strony polskiej od 2004 r. w pracach aneksu 44 brała udział Politechnika Krakowska, Instytut Inżynierii Cieplnej i Ochrony Powietrza, reprezentowany przez prof. Mariana Hopkowicza. (E-mail: hopkowicz@usk.pk.edu.pl)
Instytut ten realizował w ramach Subtask B temat: Building elements with micro-granulated multi temperature phase change material (MTPCM) for enhanced passive cooling and heating systems. Temat ten wiąże się z pracą doktorską Marka Prymona, pracownika tego Instytutu.

Annex 45: Energy-Efficient Future Electric Lighting for Buildings
Nowoczesne systemy oświetlenia powinny spełniać wymagania stawiane przez użytkowników dotyczące estetyki, funkcjonalności, komfortu i kosztów użytkowania. W związku z tym pożądanymi cechami systemów oświetlenia powinny być: efektywne oświetlenie pomieszczeń, oszczędność energii, wykorzystanie światła dziennego, indywidualna kontrola oświetlenia, dobra jakość oświetlenia oraz obniżone całkowite koszty.
Głównymi celami prac w ramach Aneksu 45 są:

Ocena i dokumentowanie działania stosowanych obecnie systemów oświetlenia

Identyfikacja i upowszechnienie energooszczędnych technologii oświetlania pomieszczeń oraz ich integracja z innymi systemami działającymi w budynku

Ocena przeszkód napotykanych przy zastosowaniu energooszczędnych technologii oraz zaproponowanie sposobów rozwiązań zidentyfikowanych problemów.
Tematyka aneksu 45 została podzielona na cztery grupy (subtasks):
Subtask A : Ocena działania i wpływu na samopoczucie ludzi
Subtask B : Innowacyjne rozwiązania techniczne
Subtask C : Energooszczędna kontrola
Subtask D : Informacja i rozpowszechnienie wyników.
Przygotowywane są materiały edukacyjne, odpowiednie wytyczne, które stanowić będą ważne wskazówki dla opracowania standardów. Produktem finalnym będzie przewodnik w formie książki do projektowania efektywnego energetycznie oświetlenia. Ze strony polskiej od 2004 r. w pracach aneksu 45 bierze udział Instytut Elektrotechniki Teoretycznej i Przemysłowej Politechniki Śląskiej. Głównym wykonawcą jest dr inż. Zbigniew Mantorski. (E-mail: z.mantorski@wasko.pl). Temat opracowywany przez stronę polską brzmi: Optimum Control of the Energy Use in the Office Buildings. OA Aneksu 45 jest prof. Liisa Halonen z Helsinki University of Technology (HUT).

Działalność Instytutu ETiP w 2005 i 2006 r.

Dr Zbigniew Mantorski prezentował referat Model of the Lighting System Control podczas drugiego posiedzenia ekspertów Aneksu 45, w dniach 15-18 września 2005 r. w Berlinie oraz na stronie internetowej: http://lightinglab.fi/IEAAnnex45 Helsinki University of Technology Lighting Laboratory.

Przygotowano stronę internetową http://www.elektr.polsl.gliwice.pl/~zeeen w j. polskim, informującą o aneksie 45 i o udziale Politechniki Śląskiej, z linkiem do strony http://lightinglab.fi/IEAAnnex45, na której są przedstawione pełne prezentacje z dwóch konferencji w Espoo i w Paryżu w 2004 r. Strona ta stanowi składnik strony Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej (www.polsl.pl).

Wykonano report: “International Standards and Recommendations for Harmonics in Electric Lighting” do subtask A (http://www.lightinglab.fi/IEAAnnex45 /index.html, members area).

Wykonano prezentację „Wpływ nowych technologii w oświetleniu na sieci i instalacje elektryczne” (Influence of the New Lighting Technologies on the Electric Networks and Instalations) na konferencję EURO-SINE 2006, która odbyła się w dniach 12-13 października 2006 r. w Ustroniu, organizowaną przez SEP – z informacją o działalności IEA-ECBCS w Aneksie 45.

Annex 46: Energy Efficient Retrofit Measures for Government Buildings (EnERGo)
Tematyka tego aneksu dotyczy modernizowanych budynków tzw. „państwowych” (użyteczności publicznej), takich jak: budynki biurowe, szpitale, duże jednokondygnacyjne budynki produkcyjne i magazyny, domy towarowe. Nie mają być brane pod uwagę budynki mieszkalne. Wiele wskazówek dotyczy również sektora prywatnego.
Prace w ramach aneksu 46 analizują warunki audytów i finansowania (ESCO) modernizowanych obiektów. Mają na celu ułatwić podejmowanie decyzji w procesie modernizacji, opartym na analizie energooszczędności. Proces decyzyjny powinien zostać ulepszony tak, aby w przyszłości przedsięwzięcie mogło skutecznie radzić sobie z rosnącymi cenami energii oraz aby unikać zatwierdzania długoterminowych przedsięwzięć renowacyjnych, które nie zostały odpowiednio przeanalizowane i zoptymalizowane. Wyniki prac aneksu 46 adresowane są do grup zaangażowanych w procesach decyzyjnych, inwestorów, a także do projektantów i wykonawców. Narzędzie komputerowe EnERGo, uzupełnione przez wskazówki i przykłady zastosowań praktycznych, będzie stanowić pomoc dla poszczególnych grup oraz ułatwi komunikację pomiędzy tymi grupami.
Celami Aneksu 46 jest:

dostarczenie narzędzi i wytycznych pomocnych decydentom, inwestorom, projektantom i wykonawcom w racjonalnym gospodarowaniu energią w obiektach modernizowanych;

dostarczenie wskazówek dotyczących sposobu użytkowania zmodernizowanych budynków;

promowanie rozwiązań efektywnych pod względem energetycznym i ekonomicznym przez dostarczenie wzorcowych przykładów;

wspieranie decydentów w zakresie oceny efektywności i akceptowalności rozpatrywanych przedsięwzięć

znalezienie ulepszonych metod stosowania „kontraktów energetycznych” (Energy Performance Contracts, ESPCs) w przedsięwzięciach modernizacji budynków użyteczności publicznej (Government buildings).
Tematyka aneksu 46 została podzielona na cztery grupy (subtasks):
Subtask A: Opracowanie metod, protokołów oraz narzędzi Energy Assessment Guide for Energy Managers and ESCOs do oceny budynków pod względem energetycznym
Subtask B: Stworzenie bazy danych z przykładami wzorcowych rozwiązań Energy Saving Technologies and Measures for Government Building Retrofits
Subtask C: Opracownie wytycznych racjonalnych energetyczne i innowacyjne rozwiązań Best-Practice Guidelines for Innovative Energy Performance Contracts
Subtask D: Stworzenie komputerowego zestawu narzędzi IT-Toolkit „EnERGo”. Ze strony polskiej od 2004 r. w pracach aneksu 45 bierze udział Fundacja na Rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii (FEWE) w Katowicach. Głównymi wykonawcami są dr inż. Sławomir Pasierb, email: s.pasierb@fewe.pl i mgr inż. Szymon Liszka, s.liszka@fewe.pl Tematyka prac FEWE lokuje się w Subtaskach A i D i obejmuje:
Subtask A: Analizowanie „słabych punktów” stosowanych w Polsce procedur audytów, łącznie z zakresem procedur audytów, narzędziami obliczeń oraz trafnością prognozowania kosztów inwestycji i oszczędzania energii.
FEWE zamierza pracować nad:
- wytycznymi właściwego projektowania i wymiarowania systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji;
- wytycznymi właściwego wymiarowania silników elektrycznych w systemach ogrzewczych i wentylacyjnych budynków;
- metodami weryfikacji wdrażanych przedsięwzięć energetycznej modernizacji i wytycznym doboru metod efektywnych ekonomicznie.
Subtask D: Informacja i rozpowszechnianie wyników badań własnych oraz przygotowanie polskiej wersji IT-Toolkit „EnERGo”.

Wykorzystanie wyników
Udział reprezentantów Polski w międzynarodowym programie badawczym IEA wspomaga realnie nasze naukowe działania krajowe w pracach badawczych nad rozwojem budownictwa zrównoważonego i we współpracy międzynarodowej w tym zakresie, a także sprzyja rozwojowi kadry naukowej. Badania prowadzone do 2004 r. w aneksie 36 wspierały pracę habilitacyjną Tomasza Mroza z Politechniki Poznańskiej, ukończoną w 2005 r., a w Katedrze OWiTO Politechniki Śląskiej pracę habilitacyjną dr inż. Barbary Lipskiej, zakończoną 2006 r. Przewidywane w aneksie 37 badania niskoegzergetycznych systemów ogrzewania w Katedrze OWiTO wspierały pracę habilitacyjną dr. inż. Henryka Foita i pracę doktorską dr inż. Joanny Ferdyn, zakończoną w 2005 r. oraz pracę doktorską mgr. inż. Rafała Kruppy w Instytucie Techniki Cieplnej Politechniki Śląskiej. W powiązaniu z badaniami, prowadzonymi przez Politechnikę Krakowską w ramach Aneksu 44, mgr inż. Marek Prymon realizuje pracę doktorską dotyczącą wykorzystania akumulacji energii pochodzącej ze źródeł naturalnych dla zapewnienia warunków komfortu cieplnego w okresie letnim i zimowym we współczesnych budynkach.

Dla popularyzacji wiedzy o pracach Wydziału Elektrycznego Politechniki Ślaskiej w ramach aneksu 45, dr inż. Zbigniew Mantorski opracował stro- ny internetowe (po polsku), a to: http://lightinglab.fi/IEAAnnex45, informującą o tematyce aneksu 45, z linkiem do strony internetowej Lighting Laboratory Politechniki w Helsinkach, na której są przedstawione pełne prezentacje z obu konferencji aneksu 45 - w Espoo w Finlandii i w Paryżu. Strona ta stanowi składnik strony www.kener.polsl.gliwice.pl o współpracy Instytutu Elektrotechniki Teoretycznej i Przemysłowej Pol. Śl. z IEA i strony Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej (www.polsl.pl). Koordynator krajowy otrzymał raporty oraz publikacje zwarte z prac badawczych zakończonych i kontynuowanych, z wydawnictwa Air Infiltra- tion Centre dwa razy w roku po 30 biuletynów programu ECB&CS do rozprowadzenia w kraju, a z Centrali IEA w Paryżu wydawnictwa książkowe o energetyce światowej. Przekazano je do biblioteki Katedry.

Stanisław Mierzwiński
Przedstawiciel Strony Polskiej w Komitecie Wykonawczym Programu ECBCS

Adres kontaktowy:
Prof. Stanisław Mierzwiński
Politechnika Śląska
44-100 Gliwice, ul. Konarskiego 20
Tel. 32 237 12 80
e-mail: stanislaw.mierzwinski@polsl.pl