Logo Strona główna   Pomoc    Przejdź w górę do witryny Biuletyn Politechniki Śląskiej
Z Życia Politechniki Śląskiej
Nr 5. Luty 2005
 
 
 
Z Życia Politechniki Śląskiej
Icon Z prac Senatu
Icon Kronika Rektorska
Icon Prof. dr hab. inż. Stanisław Mierzwiński Honorowym Profesorem Politechniki Śląskiej
Icon Prof. dr hab. inż. Marian Taniewski Honorowym Profesorem Politechniki Śląskiej
Icon Akty normatywne Uczelni
Icon Stopnie naukowe, tytuły, stanowiska
Icon Dział Współpracy z Zagranicą informuje
Icon Konferencje i seminaria naukowe
Icon Z życia CKI
Icon Tak się bawią chemicy
Icon Konkurs FIATa
Icon Godne odnotowania
Icon Notatki przewodniczącego RGSzW
Icon Ośrodek Badań i Doskonalenia Dydaktyki w 2004 roku
Icon Kultura
Icon Sport
Icon Wspomnienie o Profesorze Henryku Kowalowskim
Icon Kronika żałobna
Icon
PROF. DR HAB. INŻ. MARIAN TANIEWSKI HONOROWYM PROFESOREM POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

Z okazji 75-lecia urodzin Profesora Mariana Taniewskiego, w Klubie Pracowników Politechniki Śląskiej w Gliwicach odbyło się 24 lutego 2005 roku uroczyste seminarium naukowe, w trakcie którego nastąpiło uroczyste wręczenie Szanownemu Jubilatowi zaszczytu Honorowego Profesora Politechniki Śląskiej.

Prof. dr hab. inż. Marian Taniewski urodził się w dniu 5 lutego 1930 roku w Radomiu (ojciec - Michał, doktor inżynier chemik, był wówczas dyrektorem technicznym fabryki farb i lakierów). W Radomiu uczęszczał do pierwszych 3 klas szkoły powszechnej, a następnie, po wybuchu wojny, jesień i zimę 1940 roku spędził we Lwowie, gdzie kontynuował naukę w szkole. W roku 1940 został wraz z rodziną wywieziony w głąb Związku Radzieckiego (Syberia 1940-1944 oraz Kubań 1944-1945), gdzie uczęszczał do szkoły średniej. Po repatriacji do kraju w 1946 roku ukończył gimnazjum w Łodzi, a po dalszych 2 latach nauki w II Państwowym Liceum Męskim w Gliwicach typu matematyczno-fizycznego, otrzymał w 1948 roku świadectwo dojrzałości. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej. W 1952 roku ukończył I stopień studiów, uzyskując stopień zawodowy inżyniera chemika, a w 2 lata później II stopień - magistra inżyniera chemii. Specjalizując się w czasie studiów w dziedzinie wielkiej syntezy organicznej i w technologii polimerów oba stopnie ukończył z wynikiem bardzo dobrym. Tuż po ukończeniu studiów przez rok pracował w Instytucie Syntezy Chemicznej w Oświęcimiu jako asystent i starszy asystent. W 1955 roku powrócił do Gliwic i podjął pracę jako aspirant w Katedrze Technologii Chemicznej Organicznej Politechniki Śląskiej w Gliwicach i nieprzerwanie, aż do chwili obecnej, związany jest zawodowo z tą Uczelnią. Pracując pod kierownictwem prof. dr inż. Wacława Leśniańskiego, a następnie prof. dr inż. Tadeusza Mazońskiego, wykonał i obronił w 1959 roku pracę doktorską pt. "Rozkład termiczny alkanów i odwodornienie izopropylo-benzenu w procesie otrzymywania a-metylostyrenu z krajowych gazoli". Lata 1961-1962 spędził jako stypendysta The British Council na Uniwersytecie w Oxfordzie, pracując pod bezpośrednim kierownictwem laureata nagrody Nobla, prof. Sir Cyrila Hinshelwooda i wykonując znaczną część badań przygotowywanej pracy habilitacyjnej. W 1962 roku obronił rozprawę habilitacyjną pt. "Kinetyka i mechanizm termicznego rozkładu izomerycznych heksanów oraz wtórnego rozkładu powstających olefin". W 1969 roku Rada Państwa nadała mu tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, a w 1975 r. - profesora zwyczajnego.

Profesor Taniewski jest żonaty (żona - Barbara jest mgr inż. chemikiem) i ma jedną córkę - Marię Taniewską-Banacką, która jest doktorem praw.

Profesor Marian Taniewski pracuje nieprzerwanie, od 1955 roku do chwili obecnej, na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach; od września 2003 roku wykonuje obowiązki dydaktyczne w ramach "umowy zlecenia" na prowadzenie zajęć dydaktycznych i nadal prowadzi działalność naukowo-badawczą. Początkowo zatrudniony był w Katedrze Technologii Chemicznej Organicznej, a po reorganizacjach - w Katedrze Chemii i Technologii Organicznej i w Instytucie Chemii i Technologii Organicznej, obecnie w Katedrze Chemii i Technologii Organicznej i Petrochemii.

W latach 1964-2001 kierował Zakładem, początkowo o nazwie Zakład Olefin, przekształconym następnie w Zakład Surowców Podstawowej Syntezy Organicznej i wreszcie w Zakład Technologii Organicznej Petrochemicznej. W Uczelni pełnił także szereg innych kierowniczych funkcji, między innymi zastępcy Prorektora ds. Pracujących, zastępcy dyrektora Międzyuczelnianego Ośrodka Metodycznego Wyższych Studiów Technicznych dla Pracujących, Dziekana Wydziału Chemicznego (1981-1984) i zastępcy dyrektora Instytutu ds. naukowych (1971-1976 i 1997-2000).

Profesor Taniewski przez cały okres kariery zawodowej ściśle współpracował z przemysłem, głównie w zakresie działalności badawczo-wdrożeniowej oraz kierownictwa i doradztwa naukowego, a także ekspertyz, projektów itp. Równolegle z pracą na Uczelni zatrudniony był w latach (1955 - 1959) na 1/2 etatu w Instytucie Syntezy Chemicznej w Gliwicach, a następnie (1959-1961) w Instytucie Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia" (kierowanie pracownią naukową) oraz w latach 1985-1989 na stanowisku dyrektora tegoż instytutu na pełnym etacie. Równocześnie w latach 1986-1989 pełnił funkcję kierownika ogólnokrajowego Centralnego Programu Badań Rozwojowych CPBR 3.2 "Surowce i Półprodukty Syntezy Organicznej".

Profesor Marian Taniewski jest wybitnym specjalistą w dziedzinie technologii chemicznej organicznej, a jego specjalnością badawczą i dydaktyczną są termiczne i katalityczne przemiany węglowodorów. Szczególne osiągnięcia naukowo-badawcze dotyczą następujących obszarów badawczych:
  • Katalityczne odwodornienie węglowodorów (zwłaszcza propanu do propylenu, izopropylobenzenu do a-metylostyrenu, etylobenzenu do styrenu).
  • Badania podstawowe i stosowane nad pirolizą olefinową i hydropirolizą węglowodorów.
  • Badania podstawowe i technologiczne nad katalitycznymi przemianami alkenów.
  • Badania podstawowe i technologiczne nad katalitycznym utleniającym sprzęganiem metanu do etylenu i etanu.
  • Badania podstawowe nad bezpośrednią dehydrokondensacją metanu do węglowodorów aromatycznych oraz krzyżowym sprzęganiem toluenu do styrenu etylobenzenu.
Prowadząc badania w wymienionych dziedzinach Profesor Taniewski jest autorem 2 książek, 5 rozdziałów w książkach oraz 10 patentów krajowych i 9 zagranicznych. Działalność publikacyjna obejmuje także ponad 160 artykułów naukowych, w tym ponad 110 stanowią oryginalne prace naukowo-badawczym, a ok. 50 to publikacje o charakterze koncepcyjnym, dyskusyjnym i przeglądowym. Zostały opublikowane w bardzo wielu znanych czasopismach krajowych i renomowanych redakcjach zagranicznych (ponad 50). Profesor Taniewski jest ponadto autorem ponad 150 wygłoszonych referatów i komunikatów naukowych wygłoszonych na różnych konferencjach, sympozjach i innych imprezach naukowych. Jest także autorem i współautorem wielu nie opublikowanych opracowań, ekspertyz i sprawozdań dotyczących działalności naukowo-badawczej. Praktycznie przez cały okres kariery zawodowej kierował licznymi, zlecanymi przez różne instytucje państwowe i przemysłowe, pracami naukowo-nadawczymi, rozwojowymi i wdrożeniowymi. Miedzy innymi uczestniczył i kierował pracami w ramach programów węzłowych, pracami CPBR, grantami ministerialnych różnego typu, a w latach 2000-2003 był kierownikiem 2 zadań badawczych oraz kierował wielkim, wieloinstytucjonalnym projektem badawczym zamawianym Komitetu Badań Naukowych pt. "Chemia C1 - procesy przemian chemicznych metanu (gazu ziemnego)".

W ramach intensywnej współpracy z przemysłem chemicznym wykonał szereg cennych opracowań technologicznych i rozwojowych. Jest także autorem i współautorem wdrożeń w skali wielkotechnicznej - opracował i wdrożył 2 katalizatory do produkcji styrenu w Zakładach Chemicznych w Oświęcimiu oraz opracował i wdrożył wraz z współpracownikami nową technologię produkcji etylenu metodą hydropirolizy benzyn w Zakładach Chemicznych "Blachownia".

Profesor Taniewski jest wybitnym, cenionym i lubianym przez studentów nauczycielem akademickim. Od blisko 50 lat prowadzi liczne zajęcia, początkowo ćwiczenia i laboratoria, a od 1959 roku głównie wykłady dla słuchaczy Wydziału Chemicznego Politechniki Śląskiej. Wykładał także dla słuchaczy studiów wieczorowych (lata 60.-70.), doktoranckich (lata 70.), podyplomowych (lata 70. i 80.) oraz telewizyjnych (lata 60.). W ramach studiów dziennych prowadził zajęcia wykładowe na różnych latach studiów zarówno dla specjalności technologia chemiczna organiczna, jak i ogólne dla całego kierunku.

Wygłosił także kilka wykładów gościnnych za granicą (Politechniczny Instytut w Bukareszcie, Uniwersytet Techniczny w Merseburgu, Uniwersytet i Instytut Chemii Organicznej AN NRD w Lipsku, Instytut Chemii Fizycznej AN NRD w Berlinie, Instytut Syntezy Petrochemicznej im. Topczewa w Moskwie in.).

Przez kilkadziesiąt lat prowadził seminaria kursowe, dyplomowe oraz cotygodniowe dla współpracowników kierowanego przez siebie Zakładu. Od początku pracy zawodowej zajmował się opieką, a potem kierowaniem pracami inżynierskimi i magisterskimi, a także doktorskimi. Pod kierunkiem Profesora Taniewskiego wykonano na Wydziale Chemicznym ponad 300 prac dyplomowych, zakończono 14 przewodów doktorskich (w tym 6 z wyróżnieniem). Ponadto Profesor opracował blisko 50 recenzji prac doktorskich (w tym kilka dla uniwersytetów zagranicznych), ok. 20 recenzji rozpraw habilitacyjnych oraz kilkunastu wniosków o nadanie tytułu naukowego lub powołanie na stanowisko profesora. Napisane przez Profesora 2 książki i 3 skrypty uczelniane stanowią dla wielu studentów cenne materiały dydaktyczne ułatwiające zdobycie wiedzy w dziedzinie technologii chemicznej. Pan Profesor jest także autorem kilku opinii dotyczących wniosków o przyznanie Radom Wydziału uprawnień do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego. Uczestnicząc w wydziałowych, uczelnianych, ministerialnych, a także międzyresortowych zespołach programowych ds. dydaktyki i nauczania Profesor Taniewski wywarł istotny wpływ na program kształcenia studentów Wydziału Chemicznego.

Działalność dydaktyczna Profesora została uhonorowana wieloma nagrodami i wyróżnieniami rektorskimi, a także Ministra.
Otwarcia obrad Seminarium dokonał kierownik Katedry Technologii Chemicznej Organicznej i Petrochemii Wydziału Chemicznego, prof. dr hab. inż. Stefan Baj, a wręczenia zaszczytnego dyplomu dokonał JM Rektor prof. dr hab. inż. Wojciech Zieliński.

Profesor Taniewski podziękował za tak znaczne wyróżnienie ze strony Uczelni, z którą związany był przez całe swoje życie zawodowe. W podniosłej atmosferze wygłoszono liczne adresy i odczytano listy gratulacyjne.

W okolicznościowej sesji naukowej zatytułowanej "Postępy w wybranych obszarach chemii i technologii chemicznej" wygłoszono 8 referatów. Jako pierwszy wystąpił Jubilat, omawiając nowe kierunki rozwoju technologii petrochemicznej. Następnie prof. dr hab. inż. Jacek Kijeński poświęcił swoje wystąpienie metanowi wygłaszając komunikat "Metan - stare źródło nowej chemii". Kolejny referat poświęcony był kierunkom badań naukowych prowadzonych w ciągu ostatnich 30 lat w zespole prowadzonym przez Profesora Taniewskiego. Wygłosił go wieloletni współpracownik Profesora dr inż. Krzysztof Skutil. Osiągnięcia chemii polimerów w medycynie przedstawił interesująco prof. dr inż. Zbigniew Jedlński w referacie "Rola chemii i jej znaczenie w zastosowaniach medycznych". Ciekawie o nowoczesnych nawozach i technikach nawożenia gleby mówił prof. dr hab. inż. Henryk Jan Górecki w swoim wystąpieniu zatytułowanym "Perspektywy nawozów i nawożenia". Prof. dr hab. Bogdan Marciniec natomiast omówił osiągnięcia w dziedzinie zastosowania nowych katalizatorów w referacie pt. "Nowa katalityczna aktywacja wiązania =C-H". Okolicznościowe seminarium zakończył komunikat dr inż. Stefana Szarlika "Utleniające odwodornienie etanu".

Po zakończeniu części oficjalnej i przerwie obiadowej zaproszeni goście, wychowankowie, koledzy dzielili się wspomnieniami, chcąc zachować przed zapomnieniem wiele ciekawych przeżyć i doświadczeń. Rozmowy, dyskusje i wspomnienia toczyły się aż do godz. 18.

E. Bobrowska-Grzesik, K. Skutil
Fot. Marek Szum